منطقه 10

این خانه‌های فرتوت

نویسنده: پریسا امیرقاسم خانی
صدای شکستن آجرهای قدیمی در محله بریانک شنیده می‌شود و بافت فرسوده و پیر خانه‌های قدیمی و کاهگلی و آجرچین فرتوت که چهره کپرهای حاشیه شهر را در منطقه تداعی می‌کند...
1396/03/23
 صدای شکستن آجرهای قدیمی در محله بریانک شنیده می‌شود و بافت فرسوده و پیر خانه‌های قدیمی و کاهگلی و آجرچین فرتوت که چهره کپرهای حاشیه شهر را در منطقه تداعی می‌کند. اتاقک‌هایی که حالا حتی به محل نگهداری مرغ و خروس اختصاص پیدا کرده است. بدون اغراق آنقدر فرسوده است که هر لحظه بیم آن می‌رود به علت فرسودگی فرو بریزد. ساختمان‌هایی که بیش از 80 سال از عمر آنها می‌گذرد. سراغ قدیمی‌‌‌ترین و فرسوده‌ترین ساختمان‌های محله رفته‌ایم که در یک کوچه هستند و تعیین تکلیف آنهااتفاقی مهم به شمار خواهد رفت.

اینجا حاشیه شهر نیست
از بلوار بریانک که عبور کنید، سر راه با کوچه‌هایی باریک، غیر‌استاندارد، شیب منفی خیابان وساختمان‌های فرسوده و نیمه ویرانه روبه‌رو می‌شوید. تصور می‌کنید به حاشیه شهر قدم گذاشته‌اید اما اینجا محله‌ای در قلب تهران است؛ بریانک. درست از بلوار بریانک که به سمت کوچه شهید قمی‌نژاد حرکت کنید؛ در بن‌بست شهید باقری با 6 ساختمان فرسوده روبه‌رو می‌شوید که هر آن امکان دارد بر سر عابران آوار شود. عرض کوچه شهید قمی‌نژاد تا انتهای بن‌بست شهید باقری، بارها پهن و باریک می‌شود. در برخی قسمت‌ها، جوی آبی از میان کوچه می‌گذرد. قسمتی از خانه‌های کوچه نوسازی و عقب‌نشینی کرده، بخشی هم املاک قدیمی است که عرض کوچه را تنگ کرده‌اند. در کوچه شهید باقری بیشتر ساختمان‌ها، یک یا 2 طبقه غیرمجاز و بیشتر دیوارها خشتی و گلی هستند. ساختمان سر کوچه آجری و قدیمی و انتهای آن بن‌بست است. در این بن‌بست شما به خانه‌ای با دیوارهای فروریخته می‌رسید. ساکنان کوچه به علت فرسودگی بیش از حد خانه‌ها، از آن مکان رفته‌اند. ولی هنوز تعدادی از اهالی در این کوچه ساکن هستند.

خانه‌های بدون سند
زمانی بخش غربی بریانک که اکنون بیشتر ساختمان‌های فرسوده در آنجا قرار دارد؛ به علت آنکه باغ و زمین کشاورزی بود و بیرون از بلدیه قرار داشت به قلعه بیرونک، معروف بوده است که به زمان ناصر‌الدین شاه برمی‌گردد. علیرضاباقری از اهالی قدیمی می‌گوید: «آن زمان قلعه دارای بافت روستایی و سیستم ارباب ‌ـ رعیتی بود. زمین‌ها هم متعلق به چند ارباب مشخص و مالکان بنام از جمله شازده اعتماد، تهرانی، مصطفوی‌زاده، کمپانی و استامبول‌چی بوده است. ارباب‌ها و مالکان، اجازه ساخت‌وساز را به رعیت‌ها واگذار کرده بودند. با این اوصاف عرصه زمین متعلق به ارباب و فقط اعیان متعلق به رعیت بوده است.» علیرضا باقری درباره املاک فرسوده و متروک می‌گوید: «ساختمان‌های فرسوده‌ای که امروز مشاهده می‌کنید؛ متعلق به سیستم ارباب و رعیتی آن زمان است و فقط اعیان آن متعلق به صاحبخانه‌هاست و عرصه متعلق به ملاکان قدیمی. شنیده‌ام صاحبخانه‌ها سندی برای ساختمان‌ها ندارند. برای همین اگر هم ساختمان‌ها نوسازی شود؛ از طرف شهرداری به آنها تسهیلات خانه‌های فرسوده و پایان کار تعلق نمی‌گیرد. همین باعث شده که اهالی نتوانند ساختمان‌ها را نوسازی کنند. اکنون حدود 250 خانوار ساکن این بخش از بافت فرسوده هستند و در کوچه شهید باقری حدود 30 نفر زندگی می‌کنند.»

حرف دل اهالی
در کوچه‌های باریک و میان خانه‌های فرسوده قدم می‌زنم. جایی که روزی حیاط این خانه‌های بزرگ و پر از اتاق بوده است. محمد باقری از اهالی ساکن در کوچه شهید باقری می‌گوید: «از مهم‌ترین مشکلات ساختمان‌‌های فرسوده برای اهالی ناایمن بودن آنهاست. بسیاری از ساکنان که امکانات داشتند خانه‌ها را تخلیه کردند ولی آنهایی که نمی‌توانستند ماندند. ولی هر لحظه وحشت دارند، ساختمان بر اثر فرسودگی روی سرشان خراب شود. این هم‌محله‌ای می‌گوید: «در زیر سقف خانه‌های فرسوده و نیمه خراب، خانواده اهالی و زن و بچه زندگی می‌کنند. بارها به مسئولان وخامت موضوع را گوشزد کرده‌ایم. حتی از برنامه در شهر آمدند. فیلم تهیه کردند ولی هیچ اتفاقی نیفتاده است. اگر حادثه‌ای مانند زلزله، آتش‌سوزی و... اتفاق بیفتد به علت باریک بودن کوچه‌ها، امکان امدادرسانی وجود ندارد. چند وقت پیش یکی از ساکنان بیمار شده بود و چون آمبولانس نمی‌توانست داخل کوچه بیاید. اهالی اورا با تخت چوبی به بیمارستان بردند و چون دیر رسیدند، فوت کرد.» وصل نبودن سیستم فاضلاب ساختمان‌های فرسوده به اگوی شهری و بلند شدن بوی تعفن در کوچه‌ها، به‌خصوص هنگام بارش باران، وجود معتادها و کارتن‌خواب‌ها در خرابه‌ خانه‌های فرسوده و مشکلاتی ناشی از حضور این همسایه‌های ناخوانده.
  •  شورایار محله پاسخ می‌دهد
 «حسن کریمی»، دبیر شورایاری محله
شهرداری و اداره ثبت تعامل کنند

تا امروز چند بار به شهرداری و معاونت شهرسازی ناحیه اعلام کرده‌ایم و از مشکلاتی که در حوزه خانه‌های فرسوده برای اهالی وجود دارد؛ گفته‌ایم. شهرداری اعلام کرده است که برای صدور پروانه ساخت برای خانه‌ها مخالفتی ندارد ولی مشکل در اداره ثبت است. اداره ثبت در حقیقت سند برای خانه‌ها صادر نمی‌کند و تا سند صادر نشود نمی‌توان پایان کار داد. به اداره ثبت هم مراجعه کردیم. مسئولان اداره ثبت می‌گویند خانه‌ها سند ندارد و به نام مالکان فعلی نیست. مالکان اولیه هم فوت کرده‌اند. هرچند که ورثه مالکان اولیه تاکنون ادعایی برای ملکیت نداشته‌اند؛ ولی اداره ثبت می‌گوید تا سند به نام صاحبخانه نباشد نمی‌توان سند صادر کرد. به نظر می‌رسد برای رفع این مشکل باید تعاملی بین شهرداری و اداره ثبت به وجود بیاید تا اجازه ساخت و پایان کار برای ساختمان‌ها صادر شود.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code