منطقه 10

خانه بنشین و شاغل شو

نویسنده: مژگان مهرابی
اعتقاد خیلی‌هاست، «برای کار کردن باید سرمایه داشته‌باشی یا پارتی.» برای همین اگر این 2 گزینه را نداشته نباشند، منتظر می‌مانند که از سوی فردی خیّر معجزه‌ای رخ دهد و برایشان کسب و‌کاری راه بیندازد...
1396/01/29
 اعتقاد خیلی‌هاست، «برای کار کردن باید سرمایه داشته‌باشی یا پارتی.» برای همین اگر این 2 گزینه را نداشته نباشند، منتظر می‌مانند که از سوی فردی خیّر معجزه‌ای رخ دهد و برایشان کسب و‌کاری راه بیندازد. کار کردن اما در اصل بیش و پیش از هر چیز دیگر، همت و انگیزه می‌خواهد. وقتی این 2 در کنار هم باشد با استفاده از توانایی و استعداد می‌شود کسب و کار راه انداخت. کافی است کمی خلاقیت هم چاشنی آن شود تا پس از مدت زمانی به آنچه که ایده‌آل آنهاست، برسند و دستشان به جیب خودشان برود و خودکفا شوند. این اتفاق به‌ویژه برای بانوانی که بنا به دلایلی سرپرست خانوار هستند و تأمین مخارج خانه با آنهاست موضوعی مهم و حیاتی به شمار می‌رود. در سالی که به نام اقتصاد مقاومتی، تولید و اشتغال موسوم است با چند بانوی موفق منطقه که توانسته‌اند با مشاغل خانگی درآمدزایی کنند، گفت‌وگو کردیم تا از فوت و فن کارآفرینی در منزل بگویند. پیشنهادهای شغلی این بانوان محله را می‌توان جدی گرفت و در خانه کسب و‌ کاری به‌هم زد.

هنرجوهایم مزون دارند
هنری قدیمی که در هر هیچ برهه‌ای از زمان بازارش کساد نمی‌شود. شرایط یادگیری آن در همه‌سراهای محله موجود است و با هزینه کمی آموزش داده می‌شود. کسانی که تازه کار هستند و خیاطی را در حد اصول اولیه می‌دانند می‌توانند کارهای راسته‌دوزی و سری‌دوزی را انجام دهند. کافی است به یکی از تولیدی‌ها سری زده و با قبول سفارش کار آن را در خانه‌شان انجام دهند. خیاط‌های حرفه‌ای هم می‌توانند مزون لباس راه‌اندازی کنند. البته این کار نیاز به مجوز دارد که می‌توانند آن را از شهرداری کسب کنند. «معصومه صفری» یکی از خیاط‌های با تجربه منطقه است و درآمد قابل توجهی هم از این هنر دارد. او می‌گوید: «سال 79 خیاطی را در یکی از آموزشگاه‌های منطقه یاد گرفتم. سرمایه اولیه‌ام یک چرخ خیاطی بود و چند ‌متر پارچه. اول برای دوست و آشنا لباس می‌دوختم. بعد کم‌کم همسایه‌ها متوجه شدند و برایم سفارش می‌آورند. تمیز کار می‌کردم و همین باعث شده بود که مشتری‌هایم روزبه‌روز اضافه‌تر شود. در حین کار کردن سعی می‌کردم که معلوماتم را بیشتر کنم. یادم می‌آید نخستین لباس مجلسی که دوختم 20 هزار تومان دستمزد گرفتم. همین در روحیه‌ام خیلی تأثیر داشت. در خانه‌ای 40 مترمربعی که برای خودمان هم فضای زیادی نبود. برای پر کردن اوقات فراغت خیاطی می‌کردم. روز به روز کارم رونق گرفت و در کنار آن آموزش می‌دادم. اول در فرهنگسرای بهاران و حالا هم در سرای محله سلسبیل شمالی.» او از کارش راضی است و می‌گوید که درآمد بالایی از تلاش خود به دست می‌آورد و بعد هم تعریف می‌کند: «هنرجوهای زیادی دارم که خیلی از آنها مزون دارند. خوشحال هستم که روی پای خود ایستاده و چرخ زندگی‌شان را می‌چرخانند. این تصور اشتباهی است که بعضی منتظر شخص سومی هستند که تغییر و تحولی در زندگی‌شان رخ دهد در صورتی که شروع هر ‌کاری همت و صبر می‌خواهد تا به سرانجام برسد.»

حیاط یا پارکینگ فرقی نمی کند
پاک کردن و خرد کردن سبزی، کسب و کار دیگری است که می‌تواند در خانه و کنار خانواده انجام شود. تنها وسیله آن دستگاهی است که سبزی‌ها را خرد می‌کند. قیمت آن هم زیاد نیست. بین 150 تا 350 هزار تومان بسته به ظرفیت و کیفیت دستگاه. بعضی از فروشگاه‌ها هم آن را به‌صورت اقساط می‌فروشند. در کنار این کار، اگر درست کردن ترشی، مربا و خرد کردن قند را هم اضافه کنید می‌توانید برای کارآفرین شدن‌خیز بردارید. «رقیه دسترنج» مصداق این شغل خانگی است. او می‌گوید: «بچه‌ها بزرگ شده‌اند و من بیشتر وقتم را تنها در خانه هستم. حوصله‌ام سر می‌رفت. بدی بی‌برنامه‌بودن هم این است که ذهن آدم مشوش می‌شود و افکار منفی هجوم می‌آورد. این شد که با یکی از دوستانم در میان گذاشتم که سبزی پاک‌کنم و خرد کنم. او هم استقبال کرد. دستگاه سبزی خردکنی‌اش را به من امانت داد. بین همسایه‌ها و در جلسه قرآنی که می‌روم درباره کارم گفتم. روز قبل سفارش می‌گیرم و یک روز بعد تحویل می‌دهم.» او حیاط کوچکی دارد که روی آن مسقف است. مایحتاج خود را از مغازه سر کوچه می‌خرد که به گفته خودش اگر از بازار تره‌بار تهیه کند برایش مقرون به صرفه‌تر است. او ادامه می‌دهد: «همسایه خوبی دارم. هر روز به من سر می‌زند و اگر ببیند سبزی خریده‌ام دست به کار می‌شود. البته غیر از سبزی، بادمجان، کدو و کرفس هم سرخ می‌کنم. همین که کنار خانواده‌ام هستم خوشحالم. احساس بی‌هدفی نمی‌کنم. درآمدی هم به دست می‌آورم.» دسترنج حیاط مستقلی برای شستن و پاک کردن سبزی دارد. شاید این سؤال در ذهن بعضی از بانوان پیش بیاید که در آپارتمان نمی‌شود این کار را کرد. به شما پیشنهاد می‌دهیم اگر جای کافی ندارید می‌توانید با کسب اجازه از دیگر همسایه‌ها این کار را در پارکینگ انجام دهید.

دار 15 هزار تومانی
قالیبافی هنری است ماندگار و با ارزش از دوران قدیم است با اینکه فرش‌های ماشینی از کارخانه‌های مختلف زینت‌بخش خانه‌های اغلب ماست اما هنوز همه‌مان نگاه ویژه‌ای به فرش‌های دستباف داریم و از آنجا که توان مالی خریدشان را نداریم شاید سراغشان نمی‌رویم. بافت قالی کار سختی نیست. در بیشتر‌ سراهای محله منطقه‌مان آموزش داده می‌شود. البته «زهرا طاهر‌نژاد» یکی از هنرمندان قالیباف خیابان رودکی این هنر را در مدت یک هفته یاد گرفته است. چگونگی‌اش را از زبان خودش جویا می‌شویم: «قالیبافی را 7 سال پیش یاد گرفتم. در نوشهر. یک هفته طول کشید کار کردن با‌دار و چله‌کشی و بافت قالی را آموزش دیدم. بعد هم به مرکز فنی حرفه‌ای رفتم و امتحان دادم. قبول شدم. 150 هزار تومان هزینه کرده و ‌دار قالی و نخ خریدم. نخستین قالی‌ام 50 در 70 بود. بعد از گذشت 2 سال آنقدر در کارم پیشرفت کردم که برای تدریس در آموزشگاه انتخاب شدم.» به اعتقاد طاهرنژاد خرید ‌دار قالی و نخ هم سرمایه زیادی نمی‌خواهد. این بانوی هنرمند ادامه می‌دهد: «هر تابلو فرش ابریشمی در حدود 2 و نیم میلیون فروخته می‌شود. اگر منظم هم کار شود در مدت 2 ماه می‌توان یک تابلو فرش بافت. البته این را هم بگویم که هر طرح فرش در حدود 300 تا 400 هزار تومان باید خرید شود. خیلی‌ها با فرش‌فروش‌ها تعامل برقرار کرده به این صورت که طرح از آنها و بافت از بافنده قالی. که در این موارد سوددهی بیشتر است. این کار مزایای زیادی دارد و غیر‌ از کسب درآمد بالا، هنرمندان قالیباف می‌توانند از بیمه قالیبافی استفاده کنند. می‌توان گفت تنها هنری است که به آن بیمه تعلق می‌گیرد که بعد از گذشت 30 سال، بازنشسته شده و حقوق دریافت می‌کنند.»

یک میلیون درآمد
زیورآلات، همیشه استقبال‌کنندگان خوبی در میان بانوان داشته و دارد. مشتری‌های زیورآلات زیاد هستند و اگر کمی خلاقیت و ظرافت در ساخت آنها به کار رفته باشد می‌توان از ساخت زیورآلات درآمد قابل توجهی به دست آورد. این کار خاص بانوان نیست و آقایان هم می‌توانند از این راه کسب درآمد کنند. «‌‌رقیه رهنمایی» یکی از اهالی محله کارون تجربه‌های خوبی در این زمینه دارد و در اختیارمان می‌گذارد: «قبل از ساخت زیورآلات، مرواریدبافی می‌کردم. دوست داشتم درآمدی داشته باشم و خوب وجود بچه کوچک اجازه نمی‌داد بیرون از محیط خانه فعالیت کنم. این شد که تصمیم گرفتم کار دستی انجام دهم. مروارید‌بافی را از یکی از دوستانم یاد گرفته بودم. مقداری مروارید داشتم برای اینکه دستم راه بیفتد رو میزی بافتم. زیبا شد. چند تا رو میزی آماده کردم و به بازار بردم خریداری نداشت. تا اینکه یکی از مغازه‌دارها به من گفت مردم از کریستال بیشتر استقبال می‌کنند. کریستال خریدم و همان بافت را انجام دادم. گردنبند درست می‌کردم. حاشیه لباس می‌دوختم. کارم گرفت. برای فروش به بازار می‌بردم. یکی از بازاری‌ها گفت این کار را با سنگ‌های قیمتی انجام دهم. بافت جدیدی را هم نشانم داد. کارم رونق گرفت. اما به همین بسنده نکردم. ساخت زیورآلات را هم یاد گرفتم. با مفتول برنجی. از اینترنت طرح و ایده می‌گرفتم و با کمی تغییر طرح نو می‌زدم.» به گفته این بانوی هنرمند هزینه خرید مروارید یا کریستال کمتر از 10 هزار تومان است و‌فروشی که از وسایل زینتی به دست می‌آید می‌تواند به میلیون هم برسد. او ادامه می‌دهد: «با سرای محله زنجان جنوبی همکاری می‌کنم. »

ساخت عروسک با دورریختنی‌ها
این روزها ساختن دست سازه‌های چرمی و نمدی طرفداران زیادی دارد. کاردستی‌هایی که می‌تواند زینت بخش خانه‌ها باشد. درست کردن‌شان هم سخت نیست. البته این اعتقاد «‌‌وحیده ابوالحسنی» بانوی جوانی است که در محله کارون شمالی زندگی می‌کند. او از درست کردن عروسک‌های نمدی و کیف‌های چرمی درآمد خوبی به دست می‌آورد، می‌گوید: «10 سالی می‌شود که با نمد و چرم کار می‌کنم. مادرم کیف چرمی داشت که خراب شده بود و قصد داشت آن را دور بیندازد. همان را با نخ‌های رنگی و وسایلی که در خانه داشتم درست کردم که کسی باورش نمی‌شد این همان کیف قبلی است. رضایتم از کار باعث شد گنجه مادرم را زیر و رو کنم و هر وسیله‌ای که می‌توانست کاردستی شود را پیدا کنم. نخستین دستاوردم عروسک نمدی بود. بعد جای دستمال کاغذی درست کردم. دوست و آشنا از وسایلی که می‌ساختم استقبال می‌کردند و از من می‌خریدند. بیشتر وقتم به انجام هنر دستی می‌گذشت. تا اینکه شبه قالی روی کارآمد. ساخت آن را هم یاد گرفتم. شبه قالی که درست کردم 2 متری می‌شد. 500 هزار تومان دستمزد گرفتم. درست کردن شبه قالی را آقایان هم می‌توانند انجام دهند. بعضی اوقات که خسته می‌شوم همسرم به کمکم می‌آید.» محصولات چرمی ابوالحسنی هم بازار فروش خوبی دارد. کیف‌های دست‌دوز او از 90 هزار تومان به بالا فروخته می‌شود. او ادامه می‌دهد: «چرم مصنوعی ارزان‌تر از چرم طبیعی است و قاعدتاً مشتری بیشتری دارد. من از کاپشن‌های چرمی یا کیف‌های چرمی که دیگر قابل استفاده نیست محصولات کاربردی درست می‌کنم. یک هنرمند باید همیشه ذهن خلاقی داشته باشد در این صورت است که می‌تواند موفق شود.»

سرویس عروس درست می‌کردم
بانوان قدیمی همیشه به دختران جوان توصیه می‌کردند که هنری را یاد بگیرند. برای اینکه هم وقت‌شان به بیهودگی سپری نشود و هم پول جیبی برای خودشان داشته باشند. این گفته را باید سرلوحه زندگی کرد. فرقی نمی‌کند چه هنری باشد، مهم این است که از انجامش احساس رضایت کنی. «شیرین رسولی» یکی از همین بانوانی است که این گفته را سرلوحه زندگی‌اش قرار داده و به جای یک هنر، چندین هنر را با هم انجام می‌دهد. به گفته خودش، 15‌ـ 16 سال است که فعالیت هنری دارد. او تا جایی پیش رفته که امروز به‌عنوان مدیر صنایع‌دستی سمن‌های منطقه انتخاب شده است. خیلی از بانوان سرپرست خانوار را با همین کارهای دستی به درآمدزایی رسانده است. از قلاب‌بافی، نقاشی روی چرم، روبان‌دوزی و هویه‌کاری همه‌کاری انجام می‌دهد، می‌گوید: «وقتی ازدواج کردم بیشتر وقتم را تنها بودم. احساس بدی داشتم. احساس پوچ بودن. از قبل به کارهای هنری وارد بودم. یک روز از تنهایی داشتم حرکت عقربه‌های ساعت را دنبال می‌کردم که فکری به سرم زد. ساعت را باز کردم و عقربه آن را درآوردم. از عقربه به‌عنوان شابلون برای هویه‌کاری استفاده کردم. برای امتحان روی پارچه‌ای معمولی طرح کشیدم، هویه‌کاری کردم. با اینکه از جایی یاد نگرفته بودم اما رضایتبخش بود. این شد که از فردای آن روز دست به کار شدم. سرویس عروس درست می‌کردم و درآمدی هم به دست می‌آوردم. حال خوبی داشتم. کم‌کم کارم رونق گرفت و سعی کردم هنرهای بیشتری یاد بگیرم. از تلویزیون از دوست و آشنا. یکبار می‌دیدم در ذهنم می‌ماند. تا اینکه‌سراهای محله شکل گرفت و با‌سراها همکاری کردم.» او به بانوان جوان توصیه می‌کند که از وقت خود نهایت استفاده را ببرند و از آنها می‌خواهد با امکاناتی که در‌سراها موجود است حتماً هنری را دنبال کنند. رسولی ادامه می‌دهد: «کسب درآمد باعث می‌شود بار مشکلات مالی کمتر شود و زندگی آرام و شادتری داشته باشند. من در بازارچه همه دست سازه‌هایم را به نمایش می‌گذارم و سود خوبی هم به دست می‌آورم.»



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code