منطقه 11

هشدار! سقوط تدریجی «آزاد»

نویسنده: حمیدرضابوجاریان
کسبه می‌گویند که عمر پاساژ آزاد با عمر پلاسکو یکی است...
1395/11/27
 کسبه می‌گویند که عمر پاساژ آزاد با عمر پلاسکو یکی است. این روزها از وضع ایمنی این مجتمع خبرهای ناخوشایندی به گوش می‌رسد. شرایط در این پاساژ آنقدر نگران‌کننده و بحرانی است که نزدیک به هزار نفری که در آن مشغول به کارند هر روز از وقوع حادثه ویرانگری مانند حادثه پلاسکو در بیم و هراس هستند. حفاری ‌های غیرمجاز برای ساخت 2طبقه منفی در زیرزمین و آسیب‌های وارده به پی سازه مجتمع باعث شده کاسبان و صاحبان سرقفلی 150واحد تجاری این مجتمع که مرکز تخصصی مزون و لباس عروس است ندانند هر صبح که وارد پاساژ پلاک 1216 می‌شوند آیا زنده از آن بیرون می‌آیند یا نه! به بهانه بررسی وضع ایمنی پاساژ و واحدهای مستقر در آن گشتی در طبقات این مرکز تجاری زده و با کاسبان درباره دغدغه‌ها و نگرانی‌هایشان گفت‌وگو کرده‌ایم.

مجتمع تجاری یا یک سازه مخروبه؟
یک تماس تلفنی ساده درباره مشکلات ایمنی و خطری که امنیت جانی مردم را در پاساژ آزاد تهدید می‌کند کافی بود تا برای پیگیری وضع این مجتمع راهی خیابان جمهوری شویم؛ خیابانی که مملو از خودروست و گویا قرار نیست ترافیک گره خورده آن باز شود. پاساژ آزاد که روزگاری مرکز عرضه مزون عروس بوده، بعد از خیابان ولی‌عصر(عج) و درست پشت ایستگاه اتوبوس قرار دارد. پیدا کردن پاساژ کار سختی است چون ایستگاه اتوبوسی که چند سالی است. جلو ورودی مجتمع ساخته شده، آن را از دید پنهان کرده است. هر مشتری تازه واردی در بدو ورود تصور می‌کند این مجتمع مخروبه است. آثار ساخت‌وساز و تیرآهن‌هایی که زنگ زده، نخستین چیزی است که هر بیننده‌ای با آن مواجه می‌شود. طبقه زیرین پاساژ مانند یک کارگاه ساختمانی است که مغازه‌های نیمه‌کاره و وسایل بنایی رها شده در آن به چشم می‌خورد. طبقات بالای پاساژ وضع به مراتب بدتری دارند. مغازه‌هایی دیده می‌شود که انگار بر اثر زلزله بخشی از آنها تخریب شده همین کافی است که عده‌ای از مشتریان با دیدن این وضع از همان اول، عطای خرید را به لقایش ببخشند و رفتن را به ماندن ترجیح دهند.

بالکن‌های لرزان
آسانسور کار نمی‌کند. گویا سال‌هاست از کار افتاده راه پله، تنها مسیری است که می‌شود از آن برای بالا رفتن از طبقات استفاده کرد. در راه پله‌ها و درست در فضای پاگرد، ده‌ها کنتور برق که برای همه قابل دسترس است قرار دارد و حتی می‌شود به راحتی مقدار برق مصرفی کاسبان را دید. پوشش یا محفظه‌ای که کنتورها را در فضای امنی قرار دهد، وجود ندارد. خبری از کپسول‌های آتش‌نشانی یا شیلنگ آب و مخزن مخصوص آن برای اطفای حریق نیست. به نظر می‌رسد به‌طور کلی هیچ وسیله‌ای برای خاموش کردن آتش احتمالی در مجتمع پیش‌بینی نشده است. از آن طرف، راه رفتن روی بالکن‌های طبقات دوم و سوم هم برای خود حکایتی دارد. با هر حرکتی بالکن به لرزه می‌افتد و می‌شود لرزش آن را به خوبی احساس کرد؛ لرزشی که هر لحظه امکان دارد شما را به قعر پاساژ بکشاند.

مالک، مانع نصب کپسول‌های آتش‌نشانی می‌شود!
«چون همه مغازه‌های پاساژ از اتحادیه مجوز دارند و یکی از شروط صدور مجوز، داشتن کپسول آتش‌نشانی است کاسبان هم با هزینه شخصی کپسول خریده‌اند اما مسئله این است که هر آتشی نیاز به کپسول خاص برای اطفای حریق دارد. کپسول‌های ما فقط برای خاموش کردن آتش پارچه و لوازم داخل مغازه کاربرد دارد و آتشی را که ناشی از اتصال سیم برق و... باشد خاموش نمی‌کند.» «پرویز یوسفی» با نگرانی ادامه می‌دهد: «کنتورهای برق فراوانی با عمر بالا در داخل مجتمع وجود دارد که هر لحظه ممکن است بر اثر یک اتصال و تولید جرقه، افرادی را که در پاساژ کار می‌کنند دچار مشکل کند. مالک ساختمان اجازه نمی‌دهد کاسبان کپسول آتش‌نشانی نصب کنند و مانع این کار است. حتی کپسول‌های قبلی را جمع کرده است! و با این کار ایمنی ما را زیر سؤال برده است.» او با بیان اینکه مالکان سرقفلی برای بیمه مغازه‌های خود اقدام کرده‌اند اما سازمان‌های بیمه‌گر به دلیل وضع ظاهری و فرسودگی پاساژ حاضر به بیمه ساختمان نیستند. وی می‌گوید: «شرکت‌های بیمه فقط حاضرند اموال داخل مغازه‌ها را بیمه کنند. اما در هر مغازه حداقل 5 کارگر کار می‌کند که برخی از آنها بیمه نیستند و اگر اتفاقی رخ دهد مشخص نیست برای خانواده کارگران شاغل چه مشکلاتی ایجاد می‌شود.»

دعوای دو سر باخت مالک و هیئت‌مدیره
«صدیف پناهی» با 22سال سابقه کار در پاساژ آزاد می‌گوید: «پاساژ 57 سال قبل صرفاً با کاربری مزون عروس ساخته شد. تا 15 سال قبل هم وضع مجتمع خوب بود اما از آن به بعد فردی مالکیت ساختمان را خرید و مشکلات ما کم‌کم شروع شد.» بنابر گفته وی مجتمع آزاد در 3طبقه 150 واحد تجاری فعال دارد اما موضوع ایمنی این واحدها دغدغه مالک پاساژ نیست: «برای اداره بهتر پاساژ از سوی صاحبان سرقفلی یک هیئت‌مدیره انتخاب شد تا مشکلات مجتمع از سوی آنان پیگیری شود. اما متأسفانه مالک پاساژ صلاحیت هیئت‌مدیره منتخب را به رسمیت نمی‌شناسند و مانع فعالیت آنها شده است. به همین دلیل امکان پیگیری برای راه‌اندازی سیستم‌های ایمنی در پاساژ وجود ندارد.»

3 طبقه غیرمجاز با مجوز ساخت سقف کاذب
پناهی می‌گوید که موضوع سیستم اطفای حریق و نصب کپسول آتش‌نشانی در راهروها اولویت چندم کاسبان است و خطر اصلی جای دیگری است: «مالک پاساژ غیرمجاز تلاش کرده است طبقات ساختمان را بدون تأمین استحکام و بدون دریافت مجوز از دستگاه‌های مسئول افزایش دهد. مالک می‌گوید که برای این کار از شهرداری مجوز گرفته است اما کاسبان مسئله را پیگیری کرده و به نتیجه دیگری رسیده‌اند.» او می‌افزاید: «مالک از شهرداری مجوز گرفته که برای جلوگیری از ورود باران به داخل پاساژ و نصب آسانسور شیشه‌ای، یک سقف کاذب برای پاساژ بسازد تا هم آسانسورهای قدیمی را جمع کند و به جای آن آسانسور شیشه‌ای بسازد و هم پله برقی در مجتمع راه‌اندازی کند. اما با سوءاستفاده از این مجوز تلاش کرده یک طبقه تجاری در بالا و 2 طبقه تجاری هم زیر زمین بسازد که تا حدودی هم موفق به این کار شده است.» پناهی با بیان اینکه ساخت 2 طبقه منفی در زیر زمین و تبدیل پی ساختمان به مغازه، ایمنی و استحکام پاساژ را به شدت کاهش داده است، می‌گوید: «مالک ساختمان مخفیانه و در مدت 2 سال، گودبرداری طبقات زیر زمین پاساژ را انجام داد. از آنجا که در همین زمان عملیات ساخت ایستگاه مترو در این حوالی در حال انجام بود و مالک با استفاده از این فرصت نخاله‌های ساختمانی خود را میان نخاله‌های مترو به بیرون می‌فرستاد کسی متوجه مسئله نشد.»

ایمنی در گرو نتیجه پرونده قضایی پاساژ
برای اینکه ایمنی کاسبان و کارگرانی که در مغازه‌های پاساژ در حال کار هستند تأمین شود از سال 1392 پرونده‌ای در دستگاه قضایی تشکیل شده است تا وضع پاساژ و ایمنی آن روشن شود. «میرمسعود قریشی» از دیگر کاسبان قدیمی پاساژ در این‌باره می‌گوید: «بعد از حادثه تلخ وغم‌انگیز پلاسکو، اهمیت ایمنی در مراکز کسب بیشتر مشخص شده است. امیدواریم دستگاه‌هایی مانند شهرداری و قوه قضاییه با در نظر گرفتن شرایط خطرناک پاساژهایی مانند آزاد، کمک کنند وضع ایمنی این مراکز بهبود پیدا کند. اخیراً در دیدار با قاضی پرونده ایمنی پاساژ، شاهد رویکرد بهتر و جدی‌تری از سوی دستگاه قضایی برای رسیدگی به وضع پاساژ شده‌ایم. قاضی اعلام کرده است برای مشاهده وضع و اشراف بیشتر بر شرایط پرونده به محل پاساژ می‌آید که با این کار بسیار امیدواریم رأیی صادر شود که حفظ جان مردم در آن در نظر گرفته شده باشد.» او با بیان اینکه پیگیری سال‌های گذشته کاسبان برای جلب توجه مسئولان به وضع بغرنجی که امروز در پاساژ ایجاد شده است بی‌نتیجه بوده می‌افزاید: «نمی دانیم کجای کار اشکال دارد که با وجود همه مستندات قانونی و شرایطی که در مجتمع آزاد وجود داردو قابل مشاهده است هنوز موفق به بازگرداندن وضع پاساژ به حالت اولیه آن نشده‌ایم. ما خواهان این هستیم که قوانین شهری به درستی درباره محل کسب و کارمان رعایت شود تا ایمنی کسبه، کارگران و مشتریان حفظ شود.»

پاساژ «آزاد» روی هوا
«میرعظیم آقایی» که در طبقه دوم پاساژ، سرقفلی‌دار یکی از واحدهاست درباره ساخت‌وسازهای غیر‌مجاز پاساژ می‌گوید: «مالک، 46 واحد تجاری در 2 طبقه منفی غیرمجاز ساخته و تا الان 16 واحد آن را اجاره داده است. با پیگیری‌های کسبه، مالک نتوانست مابقی واحدها را تکمیل و واگذار کند. مالک ساختمان برای ساخت مغازه‌ها در طبقات منفی مجوز نداشته است. او با گودبرداری پی ساختمان در مدت 2 سال و به دور از چشم مالکان سرقفلی، واحدهای جدیدی ساخته که برخلاف پروانه ساختمان است.» او می‌گوید که با اعلام موضوع به سازمان نظام مهندسی، این سازمان حکم به توقف عملیات ساخت، گودبرداری و بازگرداندن وضع پاساژ به حالت اولیه داده است اما با گذشت 3 سال از این حکم، دستور سازمان اجرا نشده است: «مالک ساختمان با اعتراض به رأی سازمان نظام مهندسی و شکایت به دیوان مانع اجرای حکم شده است. علاوه بر این کمیسیون ماده 100 شهرداری حکم به قلع و قمع بنای غیرمجاز داده است اما مالک بار دیگر درخواست تجدیدنظر کرده و مانع اجرای حکم شده است.» آقایی از ارسال 7 اخطار از سوی شهرداری و آتش‌نشانی درباره ناایمن بودن پاساژ و نبود امکانات اطفا و اعلام حریق به مجتمع آزاد سخن به میان می‌آورد و می‌گوید که مالک به هیچ‌کدام از اخطارها توجه نکرده است: «با شهردار منطقه جلساتی برگزار کرده و شرایط پاساژ را مشروح با مدیران شهری در میان گذاشته‌ایم. اما شهرداری می‌گوید نمی‌تواند راساً دست به تخریب ساختمان‌هایی بزند که غیرمجاز ساخته شده است و برای این کار به حکم قضایی نیازدارد.»

روزی که پی ساختمان در آب غرق شد
«سعید غریب‌زاده» یکی از کاسبان که اسناد زیادی درباره مشکلات پاساژ با خود همراه دارد از روزی می‌گوید که مأموران آتش‌نشانی از بیم تخریب ساختمان، 2 روز پاساژ را تعطیل کردند: «بسیاری از افراد بارندگی شدید 2 سال قبل را به خاطر دارند. در آن بارندگی آب در خیابان جمهوری، جمع و بخشی از آب، وارد پاساژ شد. مسقف نبودن پاساژ هم مزید بر علت شد که حجم آب زیادی در طبقات زیر زمین ساختمان که تازه گودبرداری شده بود جمع شود. از طرف دیگر لوله آبی هم که در آن نزدیکی قرار دارد شکسته بود و به این‌ترتیب بخش زیادی از پی ساختمان در آب غرق شده بود.» او حرفش را این‌طور ادامه می‌دهد: «کارشناسان آتش‌نشانی اعلام کردند که این ساختمان استحکام ندارد و حتی در زلزله‌ای 3 ریشتری ممکن است تخریب شود. از آن روز به بعد هر روز شاهد لرزش ساختمان هستیم و نمی‌دانیم با این وضع باید چه کار کنیم؟‌»

رئیس ایستگاه 46 آتش‌نشانی از بی‌توجهی مالک به اخطارها و خطر ریزش ساختمان می‌گوید
پاساژ آزاد نه، «دراکولا»!

رئیس ایستگاه 46 آتش‌نشانی منطقه وقتی نام پاساژ آزاد به میان می‌آید از این مرکز به‌عنوان پاساژ «دراکولا» یاد می‌کند و برای این حرف خود دلایل محکمی می‌آورد و می‌گوید: «پاساژ در زمینی به وسعت هزار‌مترمربع و در قالب اسکلت فلزی و با سیستم موتورخانه‌ای ساخته شده است. نبود آسانسور، سیستم برق‌گیر اتصال برق به زمین، برق اضطراری، تهویه مناسب، شبکه اتوماتیک آب آتش‌نشانی و نبود روشنایی کافی در راهروها از جمله مشکلات ایمنی این مجتمع است.» «علیرضا جبارزاده» سیاهه مشکلات مجتمع تجاری آزاد را طولانی‌تر از این حرف‌ها می‌داند و می‌افزاید: «نبود سیستم اعلام و اطفای حریق، نبود خاموش‌کننده در راهروها، نامناسب بودن وضع تابلوها، وضع ناایمن و خطرناک امکانات الکترونیکی و مکانیکی، سیم‌کشی‌های نامناسب، وجود مواد اشتعالزای جامد مانند انواع پارچه‌ها، وجود مایعات خطرساز و قابل اشتعال مانند چسب و بنزین و گاز شهری مدیریت نشده، باعث شده است ایمنی پاساژ از نظر وجود خطر حریق به شدت کاهش پیدا کند.» او می‌گوید که ساخت‌وساز غیرمجاز و بیش از ظرفیت استحکام بنای ساختمان و ساخت طبقات منفی در زیر زمین مجتمع باعث شده استحکام بنا به شدت کاهش پیدا کند: «بخش‌هایی از پاساژ ریزش‌هایی داشته است و این را می‌شود از وضع ظاهری مجتمع فهمید. از نظر آتش‌نشانی این مجتمع پرخطر است و در هفته‌های اخیر اخطاریه‌ای از سوی آتش‌نشانی و شهرداری به مالک ساختمان ارائه شده است تا برای استحکام بنا و تأمین ایمنی کافی دست به کار شود. متأسفانه مالک به این اخطارها توجه نداشته است و هر لحظه امکان ریزش مجتمع وجود دارد.» رئیس ایستگاه46 آتش‌نشانی با بیان اینکه مأموران آتش‌نشانی قدرت اجرایی برای متوقف کردن رفت‌وآمد مردم به داخل پاساژ یا ملزم کردن مالک به رعایت نکات ایمنی ندارند با تأکید بر شرایط بحرانی پاساژ آزاد می‌گوید: «ساختمان با حجم بالایی از اضافه بار مواجه است. ضرورت دارد برای رسیدگی به وضع این ملک‌کاری جدی انجام شود.»



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code