منطقه 12

این متروکه‌های فراموش شده

نویسنده: مرضیه موسوی
اینجا خیابان فردوسی است؛ خیابانی که بیش از 80 سال از شکوفایی آن می‌گذرد و این روزها نه تنها یکی از خیابان‌های مهم منطقه بلکه یکی از مهم‌ترین خیابان‌های تجاری پایتخت است...
1396/09/11
  اینجا خیابان فردوسی است؛ خیابانی که بیش از 80 سال از شکوفایی آن می‌گذرد و این روزها نه تنها یکی از خیابان‌های مهم منطقه بلکه یکی از مهم‌ترین خیابان‌های تجاری پایتخت است. سهم خیابان فردوسی از شلوغی تهران و موقعیت جغرافیایی این خیابان اغلب گذر خودروها و‌‌‌‌ تردد عابران از این خیابان است، بدون اینکه حضور در این خیابان مقصد اصلی آنها باشد. املاک زیادی در این خیابان به چشم می‌خورند که سال‌‌هاست درهایشان بسته شده و پشت دیوارهای آجری‌اش ساختمان‌هایی قدیمی در هم فرو می‌ریزند و مخروبه می‌شوند. «محمد احمدی» شورایار محله فردوسی می‌گوید: «از ابتدای خیابان فردوسی در میدان امام خمینی(ره) تا انتهای این خیابان یعنی میدان فردوسی فقط 15 ساختمان نوساز به چشم می‌خورد. بقیه املاک این خیابان قدیمی هستند و نیاز به نوسازی دارند. علاوه بر این تعداد قابل توجهی از املاک در این خیابان، متروکه و در حال ویران شدن هستند.»

مشتی نمونه خروار
خیابان فردوسی درهای همیشه بسته‌ای دارد که راه به دل عمارت‌های هزار و 2 هزار متری می‌برد. ساختمان‌هایی که نمای بیرونی آنها پنجره‌های چوبی و گچبری‌های زیباست که نشان از جریان زندگی در روزگار نه چندان دور گذشته در این خیابان دارد. خیابانی که این روزها اغلب مردم با شتاب از آن عبور می‌کنند و لابد از خود می‌پرسند پشت این درهای بسته چه خبر است؟ «رامین صباغ» از کاسبان خیابان فردوسی است. وقتی با او درباره املاک رها شده در این خیابان حرف می‌زنیم ساختمان قدیمی چسبیده به مغازه‌اش را نشان می‌دهد؛ ساختمانی با نمایی قدیمی که جای خالی کاشی‌های دزدیده شده بالای سردر آن خودنمایی می‌کند: «اینجا ساختمان هتل و رستوران گیلان نوست. این هتل یکی از معروف‌ترین هتل‌های تهران بود که اغلب تاجران روسی در آن اقامت می‌کردند. حتی روی در و دیوار هتل برای راهنمایی مسافران نوشته‌هایی به زبان روسی وجود داشت. این ساختمان از 4 سال پیش متروکه مانده و بدون استفاده است.»

هتل متروکه
کلید در هتل در اختیار همسایه‌هاست تا به باغچه رسیدگی کنند. درهای هتل گیلان نو که باز می‌شود ساختمانی آرام پشت درها جا گرفته که حیاطی مرکزی دارد و گچبری از تزیینات استفاده شده در سالن ورودی و اتاق‌هاست. حیاط، درخت نخل و بوته‌های گل سرخ و حوض را در خود جا داده و ایوان هتل 2طبقه نمای زیبا و آرام حیاط را به رخ مهمانان می‌کشد. صباغ می‌گوید: «این هتل تا چند سال پیش سر پا بود و مشتری‌های زیادی هم داشت. اما به دلیل فرسودگی تعطیل شد و همین‌طور باقی ماند. اینجا هزار و 200‌مترمربع زیربنا دارد. با اینکه درست بر خیابان فردوسی قرار دارد اما متروکه مانده است. در حالی که اگر املاکی مثل اینجا که در خیابان فردوسی تعدادشان زیاد است احیا شوند رونق به این خیابان برمی‌گردد.» در و دیوار هتل در حال فرو ریختن است. سقف یکی از اتاق‌ها ریخته و تیرک‌های چوبی آن نمایان است.

دست‌انداز میراثی
«حمید عامری» مالک جدید ملک هتل 5 سالی می‌شود که اینجا را از خانواده «آزما» که هتلداری شغل خانوادگی آنها بود خریده است. عامری می‌گوید: «وقتی اینجا را خریدیم هنوز کاربری هتل و رستوران داشت. همان موقع تصمیم داشتیم اینجا را حفظ کنیم. اما حالا که چند سالی هم هتل تعطیل شده است میراث فرهنگی اجازه تخریب و بازسازی نمی‌دهد و می‌گوید اینجا فقط باید مرمت شود. از طرف دیگر هیچ سازمانی از اینجا حمایت نمی‌کند. اینجا عمری تقریباً 90 ساله دارد و طبق قانون در زمره آثار تاریخی محسوب نمی‌شود. اگر همین روند ادامه داشته باشد با شکایت به دیوان عدالت اداری حکم لازم برای تخریب اینجا را می‌توان گرفت.» وی از توجیه اقتصادی املاکی می‌گوید که درست بر خیابان فردوسی رها شده‌اند: «املاک زیادی در این خیابان هستند که متروکه مانده‌اند و در حال خاک خوردن هستند. دلیلش این است که مالکان به دنبال توجیه اقتصادی برای ساخت و نوسازی هستند. حالا که ما راضی به احیای دوباره هتل گیلان نو شده‌ایم میراث فرهنگی با ما همکاری نمی‌کند و ما اجازه دستکاری در ملک را نداریم؛ با اینکه اینجا معماری خیلی ساده‌ای دارد و حتی جاهایی از ساختمان به دلیل مجاورت با ملک همسایه قناس‌ است.»

املاکی که خیابان را زنده می‌کنند
رشته املاک متروکه خیابان فردوسی سر از اداره میراث فرهنگی و گردشگری درمی‌آورد و تسهیلاتی که لازم است در نوسازی و احیا ارائه شود و حمایت‌هایی که به گفته کاسبان این خیابان جایشان خالی است. «محمد احمدی» شورایار محله فردوسی که سال‌هاست دفتر کارش در این خیابان است می‌گوید: «ما، صاحبان اغلب املاک متروکه خیابان فردوسی را می‌شناسیم. به راحتی می‌توان تمام مالکان را پیدا کرد و با آنها در مورد نوسازی ملک صحبت کرد. اما مشکلی که وجود دارد این است که با توجیه قدمت محله و خیابان فردوسی اجازه ساخت طبقات محدودی به املاک این خیابان داده می‌شود. وقتی ساخت‌وساز اینچنینی توجیهی برای مالکان ندارد معمولاً شهرداری و اداره میراث فرهنگی تسهیلاتی برای نوسازی و احیا در نظر می‌گیرند. اما در این خیابان تا به حال خبری از این تسهیلات نبوده. مالکان هم حتی اگر به احیا و مرمت این ساختمان‌ها علاقه‌مند باشند هیچ توجیه اقتصادی و انگیزه‌ای برای این کار ندارند.» ملک‌هایی با متراژهای بالاتر از هزار‌مترمربع که تعدادشان تنها بر خیابان فردوسی بیش از 10ملک است. احمدی می‌گوید: «هتل و رستوران یکی از بهترین کاربری‌هایی است که برای این ملک‌ها می‌توان تعریف کرد. نزدیکی به خیابان سی‌تیر و میدان‌های توپخانه و فردوسی پای گردشگران زیادی را به اینجا باز می‌کند و می‌تواند جان تازه‌ای به این خیابان ببخشد. تنها در صورتی که حمایت‌های لازم انجام شود.»

حمایت از احیای بناهای متروکه خیابان فردوسی
«در خیابان فردوسی تخریب بنای قدیمی نداریم. اما از احیا و مرمت این بناها توسط مالکان حمایت می‌کنیم.» «‌‌پیمان حسین محسنی» شهردار منطقه این را می‌گوید و به بناهایی مثل هتل گیلان نو اشاره می‌کند که مالک برای احیای آن بنا پیشقدم شده است: «در مورد املاکی مثل هتل گیلان نو خوشبختانه مالک هم برای احیای این ملک تمایل دارد. همکاری‌های لازم برای بازسازی دوباره این بنا انجام می‌شود. پیش از این هم کارهای اولیه برای مرمت و جلوگیری از تخریب این هتل انجام شده بود.» تعیین کاربری درست و اقتصادی مشکل پیش روی اغلب مالکان بناها در خیابان فردوسی است. شهردار منطقه می‌افزاید: «ارائه تسهیلات به این املاک موردی است بنا به وضع هر ملک و کاربری‌‌اش که تخفیف‌ها و تسهیلاتی برای آنها در نظر گرفته می‌شود.»



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code