منطقه 12

خطر در کمین سرای 400ساله

نویسنده: پارسا مهر
کارشناسان معتقدند که بازار تهران با ۳ خطر جدی مواجه است. فرسودگی ۵۰‌درصد بافت و ناپایداری ۵۰‌درصد دیگر از محدوده ۱۱۲ هکتاری بازار جدی‌ترین این خطرهاست...
1396/03/27
 کارشناسان معتقدند که بازار تهران با ۳ خطر جدی مواجه است. فرسودگی ۵۰‌درصد بافت و ناپایداری ۵۰‌درصد دیگر از محدوده ۱۱۲ هکتاری بازار جدی‌ترین این خطرهاست. باید با اجرای طرح‌های نوسازی براساس اصول میراث‌فرهنگی این خطر بالقوه را در بازار تهران برطرف کرد. مشکل دوم رعایت نشدن دستورالعمل‌های ایمنی آتش‌نشانی است که برای الزامی کردن دستورالعمل‌ها در کنار فعالیت‌های تشویقی و فرهنگسازی باید آتش‌نشانی و شهرداری به‌عنوان ضابط قضایی معرفی شوند و با افرادی که دستورالعمل‌ها را رعایت نمی‌کنند برخورد قانونی صورت گیرد. موضوع سوم بهره‌برداری‌های غیر‌مجاز از واحدها و تبدیل شدن بسیاری از املاک به‌عنوان انبار کالاست. خطرات دیگری هم وجود دارد که شمردن آن کار زمانبری است. مدت‌هاست که از سوی شورای اسلامی شهر و شهرداری طرح‌های بهبود و احیای بازار تاریخی و افزایش ایمنی در بازار اجرا می‌شود اما اختلاف میان مالکان و سرقفلی‌داران و خلأ قانونی باعث شده است بسیاری از این تلاش‌ها به چشم نیاید. سرای «میرزا اسماعیل» یکی از نقاط بازار تهران است که با چنین مشکلاتی دست و پنجه نرم می‌کند. با گروه آتش‌نشانان بازار به این‌سرا سر زدیم و در گفت‌وگو با کاسبان و مسئولان مشکلاتش را بررسی کردیم.

خطر هر لحظه تهدید می‌کند
در قدیمی بازار نشان قدمت آن است. جنب‌وجوش کاسبان که اغلب آجیل فروش هستند بدون توجه، زیر طاق خمیده‌ای که فقط اسکلت‌های آهنی‌اش باقی مانده و سیم‌ها آویزان شده در حال کار هستند. «مهدی نقدی» آتش‌نشان می‌گوید: «احتمال ریزش آوار به دلیل فرسودگی زیاد است. این‌سرا کابل‌کشی بسیار ناایمن و هر لحظه احتمال اتصالی و وقوع آتش‌سوزی وجود دارد. البته اگر این موضوعات را مربوط به تاریخ این‌سرا بدانیم و موضوع میراث فرهنگی و مجوز مطرح باشد. اما نمی‌توانیم انبارداری نادرست را بپذیریم. چون این موضوع باید توسط بازاری‌ها رعایت شود.» نقدی از تعداد انگشت‌شمار مغازه‌هایی می‌گوید که بازسازی کرده‌اند و مسائل ایمنی را رعایت می‌کنند: «البته با پیگیری‌های ما و برخی کاسبان بعضی نقاط را درست کرده‌ایم ولی هنوز خطر زیادی در این محدوده جان کاسبان و شهروندان را تهدید می‌کند. در بخش انتهایی بازار که وضع بسیار نامساعدی داشت مجبور شدیم با نوار خطر محدوده را مسدود کنیم. خوشبختانه توانستیم صاحب مغازه را مجاب کنیم تا محل کسبش را بازسازی کند.»

اتحاد نداریم
جمعی از بازاریان دورمان جمع شده‌اند. نقدی برای آنها نکات ایمنی را بار دیگر یادآوری می‌کند. «محمد سعیدی» یکی از بازاریان می‌گوید: «همه بازاری‌های این راسته از نداشتن ایمنی در اینجا مطلع هستند. اما در درجه اول به دلیل نداشتن اتحاد کار بازسازی این مکان پیش نمی‌رود. دوم اینکه تعدادی هم در بین ما هستند که برایشان فرقی نمی‌کند در چه محیطی کار کنند. گذشته این موضوع میراث فرهنگی هم سنگی بزرگ بر سر راه ماست. با دیدن این وضع، مجوز برای بازسازی بافت نمی‌دهد. از طرفی کاسبان برای تعمیر جزئی مغازه‌هایشان نمی‌توانند حتی یک کیسه گچ وارد بازار کنند چه برسد به اینکه بخواهیم کل بازار را بازسازی کنیم.»

کسبه به اخطارها توجه نمی‌کنند
در پایان این بازدید برای چندمین بار مأمور آتش‌نشانی برگه اخطار را برای این‌سرا صادر می‌کند. «سید رسول محمدی» رئیس ایستگاه آتش‌نشانی 107 بازار می‌گوید: «سرای اسماعیلی یکی از قدیمی‌ترین راسته‌های بازار تهران است که همواره مشکلات زیادی دارد. ناایمنی به شدت کاسبان و رهگذران این‌سرا را تهدید می‌کند.» رئیس آتش‌نشانی ایستگاه بازار با بیان اینکه بیش از 10 اخطار به سرا داده شده است می‌افزاید: «کسبه این بخش از بازار توجهی به اخطارهای آتش‌نشانی نمی‌کنند ولی با این حال مرتب سعی می‌کنیم به این محدوده سر بزنیم و اوضاع را بررسی کنیم. هرچند هیچ قدرت اجرایی نداریم. تنها‌کاری که می‌توانیم انجام دهیم دادن اخطار و تا حد توان جلوگیری از حادثه است.»

تدبیر مسئولان
«رضا حمیدی» یکی دیگر از کاسبان که گویا اطلاعات خوبی درباره این‌سرا دارد می‌گوید: «این‌سرا قریب به 400سال قدمت دارد با 45 سهم که 10 سهم آن متعلق به اوقاف است. 35 سهم هم متعلق به یک اجاره‌دار کل است که وارث‌های شکرالله کاغذی هستند. ما بازاری‌ها در این‌سرا فقط سرقفلی داریم. صاحب ملک برایش اصلاً وضع این‌سرا مهم نیست که دنبال کارهایش برود. به همین دلیل وضع این بازار بلاتکلیف مانده است. از طرفی سختگیری‌های زیادی برای بازسازی در محدوده بازار وجود دارد که همه اینها بهانه‌ای می‌شود تا کسی دنبال کار ایمنی اینجا نرود. موضوع این بازار یک مسئله پیچیده شده است که نیاز به تدبیر مسئولان دارد.» حمیدی با قدردانی از زحمات آتش‌نشانی بازار در روشن‌سازی و مهار خطر در سرای میرزا اسماعیل می‌گوید: «دقت و توجه آتش‌نشانی بازار خطر ریزش را مهار کرده است. آنان اخطارهای بسیاری به ما داده‌اند که ما هم هریک به سهم خود به اهالی بازار و صاحبان ملک منتقل کرده‌ایم ولی متأسفانه هنوز هیچ‌کاری انجام نشده است.»



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code