منطقه 12

لاله‌زار نگو بگو موتورزار

نویسنده: مرضیه موسوی
خیابان لاله‌زار تنها خاطره‌ای قدیمی در ذهن اهالی تهران قدیم است؛ با مغازه‌های آلامد و کافه‌ها و سینماها و تئاترهای معروفش...
1396/09/11
 خیابان لاله‌زار تنها خاطره‌ای قدیمی در ذهن اهالی تهران قدیم است؛ با مغازه‌های آلامد و کافه‌ها و سینماها و تئاترهای معروفش. سال‌هاست زندگی در لاله‌زار با غروب آفتاب متوقف می‌شود و هر روز صبح همین خیابان آرام و خلوت به یکی از شلوغ‌ترین خیابان‌های تهران تبدیل می‌شود. احیای خیابان لاله‌زار از ابتدای شکل‌گیری نخستین پیاده‌راه‌ها در منطقه در دست بررسی بود؛ طرحی که تاکنون سرانجامی نداشته است. با این حال خبر احیای دوباره این خیابان این روزها با جدیت بیشتری به گوش می‌رسد. احیای خیابانی که همزمان با احیای کالبدی بناها به رسیدگی به وضع ترافیک و مشکلات عبور و مرور هم نیاز دارد. کوچه‌های منتهی به خیابان لاله‌زار معبرهایی با عرض کم هستند که امکان‌ تردد خودروها به‌خصوص خودروهایی که بار اجناس مغازه‌های این خیابان را به کول می‌کشند ندارند و سال‌هاست به جای لاله در این خیابان قدیمی، موتورسیکلت کاشته شده است و حتی کاسبان هم این روزها انتظار آغاز طرح احیای لاله‌زار را می‌کشند تا شاید این طرح کمی از اغتشاش خیابان لاله‌زار کم کند.

موتورسیکلت‌ها به پارکینگ نمی‌روند
«لاله‌زار نگو، بگو موتور زار» این را همه کاسبان خیابان لاله‌زار می‌گویند وقتی از آنها در مورد خیابان لاله‌زار می‌پرسیم و مشکلاتی که سال‌هاست با آن دست و پنجه نرم می‌کنند. ردیفی از موتورسیکلت‌ها کنار خیابان پارک شده است. از جنوب خیابان، بالاتر از میدان امام خمینی(ره) که به خیابان لاله‌زار نگاه می‌کنی نمایی از آسفالت کف خیابان به چشم نمی‌خورد؛ تنها موتورسیکلت‌ها به چشم می‌آیند؛ موتورسیکلت‌هایی که سمت چپ خیابان پارک شده، موتورسیکلت‌هایی که در حال عبورند و موتورسیکلت‌هایی که مشغول بارگیری هستند. حتی پیاده‌روها هم از این حضور پررنگ موتورسیکلت‌ها در امان نیستند و برای مسیر کوتاهی هم که شده پا به پیاده‌روهای باریک می‌گذارند. کم نیست تعداد موتورسیکلت‌هایی که کنار پیاده‌رو پارک کرده‌اند و خبری از صاحبانشان نیست. «صفر شاه محمدی» روی زین موتورسیکلتش نشسته و منتظر رسیدن بار است. او می‌گوید: «در خیابان چند پارکینگ وجود دارد که برای پارک خودروها 5 هزار تومان و برای موتورسیکلت 2 هزار تومان می‌گیرد. برای ما که در روز چند بار به اینجا می‌آییم تا بار ببریم نمی‌ارزد هر بار موتور را به پارکینگ ببریم.» به ضلع شمالی میدان امام خمینی(ره) اشاره می‌کند که چند سالی است کارگاه مترو آن را اشغال کرده است: «قدیم اینجا موتورسیکلت‌هایمان را پارک می‌کردیم. از وقتی اینجا را بستند دیگر جایی برای پارک موتورها نداشتیم و همین گوشه خیابان پارک می‌کنیم.»

جایی برای آرامش مشتری‌ها نیست
در 2دهه گذشته خیابان لاله‌زار به بورس فروش لوازم الکتریک تبدیل شده بود. با این حال چند سالی است که لوسترفروشی‌ها به‌خصوص در میانه این خیابان و حوالی تقاطع سعدی بیشتر به چشم می‌خورند. جنوب خیابان لاله‌زار هنوز در تصرف کلاف‌های سیم برق و رشته‌های لامپ‌های ال‌ای دی و کالاهای دیگر است که معمولاً بیرون از مغازه‌ها چیده می‌شوند. «بهنام امیری» دبیر شورایاری لاله‌زار فردوسی می‌گوید: «خیابان لاله‌زار طی سال‌های اخیر با وجود موتورسیکلت‌ها خیلی شلوغ شده است. از طرف دیگر ترافیک هر روزه در این خیابان برای بارگیری اجناس مغازه‌ها و پاساژها شکل می‌گیرد. قبلاً چند بار موضوع پیاده‌راه‌سازی این خیابان مطرح بود که صنف لوازم الکتریک با آن مخالفت می‌کردند. اما دیگر خود کاسبان هم راضی به این موضوع هستند. چون اغلب آنها به لوستر‌فروشی تبدیل شده و آنها هم برای‌ تردد راحت شهروندان در این خیابان به فضای آرام‌تری نیاز دارند. مشتری‌ها می‌خواهند با آرامش مقابل هر مغازه‌ای توقف کنند تا لوستر مورد نظر خودشان را بخرند. اما در شرایط فعلی این خیابان چنین چیزی امکان ندارد. موتورسیکلت‌ها برای فرار از ترافیک حتی در پیاده‌روها هم‌ تردد می‌کنند.»

بارندازهای فراموش شده
لاله‌زار 5 پارکینگ عمومی دارد. معمولاً در این پارکینگ‌ها جای کافی برای پارک خودرو پیدا می‌شود. شاید از خودتان می‌پرسید با وجود تعدد پارکینگ‌ها در این خیابان دلیل ترافیک همیشگی در این خیابان چیست؟ تخلیه بار سهم مهمی در ایجاد ترافیک در لاله‌زار دارد. هیچ‌کدام از موتورسیکلت‌ها و وانت‌ها و نیسان‌هایی که برای بارگیری به لاله‌زار می‌آیند برای انتظار نیم ساعته و چند دقیقه‌ای خود صابون 5 هزار تومانی هزینه پارکینگ را به تن نمی‌مالند. حتی توقف کوتاه هرکدام از آنها برای بارگیری هم ترافیک همیشگی این خیابان را شدت می‌بخشد. «محمد کمالی» که بیش از 20 سال است در لاله‌زار کاسبی می‌کند می‌گوید: «کسبه این خیابان چه لوسترفروش‌ها و چه لوازم الکتریک‌فروش‌ها مخالفتی با زیبا شدن چهره خیابان ندارند. اما برای این کار باید آمادگی قبلی وجود داشته باشد. اگر قرار است‌ تردد خودروها در این خیابان ممنوع شود لازم است قبل از بسته شدن آن برای پارک خودروهای مشتری‌ها و حتی کاسبان فکری کرد. مشکل دیگری که در اینجا به چشم می‌خورد نبود بارانداز است. با بسته شدن این خیابان باید برای مغازه‌ها باراندازهایی پیش‌بینی کرد. تقریباً اغلب پاساژها و مغازه‌های اینجا بارانداز مناسبی ندارند. حتی اگر قرار است خیابان باز باشد و تنها به چهره خیابان رسیدگی شود باز هم تا مشکل بارانداز حل نشود چیزی در این خیابان تغییر نمی‌کند.»
کمالی از احیای خیابان لاله‌زار می‌گوید: «اینجا ساختمان‌ها، مراکز تئاتر و سینماهای زیادی داشت که تنها نامی از آنها باقی مانده است. اگر هرکدام از آنها احیا شوند با شیک شدن چهره خیابان مشتری‌ها ترغیب می‌شوند به اینجا بیایند.»

سهم هر فرد از شلوغی‌های لاله زار
مشکل خیابان لاله‌زار فقط حضور و‌ تردد موتورسیکلت‌ها نیست؛ دستفروشان زیادی هم در پیاده‌روها به چشم می‌آیند. «اسماعیل خوشخو» که 35سال در این خیابان به کسب و کار مشغول است می‌گوید: «مشکل این خیابان بی‌نظمی است. هم مغازه‌داران بار و اجناس خود را در پیاده‌روها قرار می‌دهند و هم دستفروشان در آن بساط می‌کنند. موتورسیکلت‌ها، چرخ‌دستی‌ها، وانت‌ها و نیسان‌ها هم سهم خود را در این شلوغی دارند.» او پاساژ تازه ساختی را در خیابان نشان می‌دهد و می‌گوید: «اینجا قبلاً پارکینگ بود که به پاساژ تبدیل شده است. اما هیچ باراندازی برای آن پیش‌بینی نشده و برای تخلیه و بارگیری اجناس تک تک مغازه‌هایش در این خیابان ترافیک به وجود می‌آید. این مشکل اغلب پاساژهای این خیابان است.»

یک نمونه موفق
خیابان 15خرداد یا بهتر است بگوییم پیاده‌راه 15خرداد را می‌توان موفق‌ترین نمونه پیاده‌راه‌سازی در پایتخت نام برد؛ پیاده‌راهی که حضور و‌ تردد شهروندان در بازار را میسرتر کرد و حالا با گذشت یک دهه از این پیاده‌راه سازی، جای خالی برای‌ تردد خودروها در این مسیر به چشم نمی‌خورد. هرچند هنوز چهارراه گلوبندک نتواسته با حجم زیاد خودروها، تاکسی‌ها و موتورسیکلت‌های این چهارراه کنار بیاید. به نظر می‌رسد حضور ایستگاه مترو 15 خرداد و وسایل نقلیه‌ای مثل درشکه و واگن‌های برقی و... هم در این میان بی‌تأثیر نبوده است. مهم‌ترین نکته در مورد پیاده‌راه 15خرداد وجود دالان‌ها و گذرهای باریک در بازار بود که تا پیش از اجرای این طرح هم خودروها در آن‌ تردد نداشتند.
احیای خیابان سی تیر نمونه موفق دیگری برای اجرای کف‌سازی بود که با وجود‌ تردد خودرو در این خیابان، توقف در آن ممنوع است و با رسیدگی به ظاهر این خیابان فضا و فرصت کافی برای اجرای برنامه‌های فرهنگی مختلف در این خیابان فراهم شد.

یک نمونه ناموفق
از حدود 5 سال پیش با مسدود شدن پیاده‌راه 17شهریور زمزمه‌های نارضایتی کاسبان و اهالی این خیابان هم به گوش می‌رسید. پیاده‌راه‌سازی 17شهریور یکی از طرح‌های ناموفق پیاده‌راه‌سازی در شهر تهران بود. مهم‌ترین دلیل ناموفق بودن این طرح تأمین نشدن زیرساخت‌ها برای مسدود کردن کامل‌ تردد خودروها در این پیاده‌راه بود. 2 سال بعد از مسدود شدن این خیابان در مقاطع زمانی مختلف قسمت‌هایی از این پیاده‌راه بازگشایی و دوباره پای خودروها به این خیابان باز شد.

شهردار منطقه:
لاله‌زار مسیر گردشگری می‌شود
 «لاله‌زار در مرحله اول کف‌سازی و جداره‌سازی می‌شود.‌ تردد خودروها در این خیابان ممنوع نمی‌شود و همچنان خودروها می‌توانند از این خیابان عبور کنند.» «پیمان حسین محسنی» شهردار منطقه این را در مورد طرحی می‌گوید که برای لاله‌زار پیش‌بینی شده و البته هنوز مصوب و نهایی نشده است. احیای خیابان لاله‌زار چند وقتی است که نقل محافل شده اما هنوز چند و چون آن مشخص نیست. لاله‌زار از خیابان‌های قدیمی پایتخت است که از اوایل سال‌های 1320 تا پیش از انقلاب اسلامی با سینماها و تئاترها و کافه‌هایش شهرت داشت و مغازه‌های آن به مرور در دهه‌های گذشته به بورس لوازم الکتریکی و پوشاک و لوازم خیاطی تبدیل شد. با شهردار منطقه در مورد طرح احیای لاله‌زار گفت‌وگو کردیم.
  •  زمزمه‌هایی درباره احیای خیابان لاله‌زار به گوش می‌رسد. شهرداری چه طرحی برای احیای این خیابان در نظر دارد؟
در مورد احیای خیابان لاله‌زار مدتی است طراحی کف و جداره‌سازی در لاله‌زار در حال بررسی است. با پیگیری شورای اسلامی شهر و شهرداری منطقه طرح اولیه‌ای برای خیابان لاله‌زار در دست داریم که در حال برنامه‌ریزی است. در نظر داریم بافت لاله‌زار به مرور به مسیر گردشگری منطقه اضافه شود. اکنون به دلیل نابسامانی‌های موجود در این خیابان چنین امکانی فراهم نیست.
  •  برای تکرار نشدن تجربه‌های ناموفق در زمینه پیاده‌راه سازی، کاسبان و اهالی لاله‌زار چقدر در جریان جزئیات قرار دارند؟ به عبارت دیگر کاسبان و اهالی لاله‌زار چه جایی در ارائه این طرح دارند؟
از ابتدا جلسه‌هایی با اتحادیه صنف الکتریکی‌ها برگزار شده که صنف غالب در خیابان لاله‌زار هستند و موافقت آنها برای اجرای این طرح اعلام شده. جلسه‌های ابتدایی با این اتحادیه برگزار شده است. نقشه طراحی شده برای لاله‌زار ویرایش شده و برای نهایی شدن به تأیید شورای‌شهر و البته رضایت اتحادیه نیاز دارد. آنچه در این طرح به آن توجه شده ایجاد ارزش افزوده در لاله‌زار است و با بهبود شرایط برای رفت‌وآمد و‌ تردد مردم، رونق اقتصادی بیشتری برای این خیابان پیش‌بینی می‌شود.
  •  آیا در این خیابان تغییری هم در صنف موجود و کاربری‌ها داریم؟
ما اکنون پیگیر این موضوع نیستیم. اولویت ما اجرای طرح است. من فکر می‌کنم اگر برداشت اجتماعی درستی از طرح شده باشد خود کاسبان ترجیح می‌دهند تغییر کاربری بدهند و صنفی وارد خیابان شود که شرایط موجود را راحت‌تر می‌پذیرد.
  •  برای حذف خودروها در این خیابان نیاز به تغییر مسیر ترافیکی و سرشکن کردن بار ترافیک لاله‌زار به خیابان‌های دیگر هستیم. از طرف دیگر نیاز به پارکینگ و سایر فضاهای شهری هستیم تا‌ تردد برای مراجعان به این خیابان میسر باشد. در این زمینه چه پیش‌بینی‌هایی در طرح شده است؟
طرح هنوز لاله‌زار را به سمت پیاده‌راه شدن پیش نمی‌برد. اکنون فقط موضوع کف‌سازی خیابان لاله‌زار مطرح است و جداره‌سازی در این خیابان.‌ تردد خودروها همچنان در این خیابان میسر است اما امکان توقف خودرو وجود نخواهد داشت. فضاهایی در این طرح برای بارانداز پیش‌بینی شده تا امکان تخلیه و بارگیری برای مغازه‌ها و واحدهای تجاری فراهم شود. مردم هم می‌توانند از پارکینگ‌های موجود در این خیابان برای پارک خودرو استفاده کنند. اکنون توقف موتورسیکلت‌ها و بارگیری خودروها در لاله‌زار شرایط نامساعدی به وجود آورده است که در طرح ارائه شده، برای آن راه‌حل‌هایی ارائه شده است. البته این طرح هنوز نهایی و مصوب نشده.
  •  در مرحله اول اجرایی این طرح آیا برنامه‌ای هم برای احیای سینماها و تئاترهای لاله‌زار پیش‌بینی شده است؟
اکنون موضوع ما احیای فرهنگی لاله‌زار است؛ نه احیای لاله‌زار به‌عنوان یک تفرجگاه قدیمی در تهران. ممکن است این خیابان در گذشته فرهنگی در خود داشته باشد که با شئونات امروز سازگار نباشد. به همین دلیل ما به دنبال زنده کردن این بخش از خیابان لاله‌زار نیستیم. گرچه در نظر داریم یکی دو سینمای قدیمی این خیابان را دوباره احیا کنیم. آنچه برای ما اهمیت دارد احیای فرهنگی در لاله‌زار است نه احیای تاریخی. در نخستین مرحله قرار است تنها بخشی از این خیابان کف‌سازی شود و طرح در آن آزمایشی انجام می‌شود تا به مرور در تمام خیابان تسری پیدا کند.

لاله‌زار در یک نگاه
مهم‌ترین موضوعاتی که در احیای لاله‌زار باید به آن توجه کرد:
 پارکینگ:با وجود 5 پارکینگ عمومی در لاله‌زار مشکلی بابت ظرفیت پارکینگ‌ها در این خیابان به چشم نمی‌خورد.
 بارانداز: اکنون یکی از مهم‌ترین مشکلات این خیابان بارانداز است که تقریباً تمام مغازه‌ها و پاساژها از آن بی‌بهره‌ هستند و نبود آن بار ترافیکی زیادی برای این خیابان به وجود آورده است.
 کف‌سازی و جداره سازی: با کف‌سازی و جداره‌سازی لاله زار، دوده و خستگی از چهره این خیابان گرفته می‌شود و لاله‌زار رنگ و روی تازه‌ای به خود می‌گیرد.
 احیای بناهای تاریخی: اکنون در لاله‌زار به جز بازسازی خانه اتحادیه، مرمت و احیای دیگری به چشم نمی‌خورد. ساختمان‌هایی مثل گراند هتل، کافه پارس و سینماهای لاله‌زار بار مهمی از تاریخچه این خیابان را به دوش می‌کشند و مهم‌ترین چالش پیش رو برای احیای این بناها تعیین کاربری مناسب و سودمند برای آن است.
 مسیرهای ترافیکی: کوچه‌های منتهی به لاله‌زار کوچه‌هایی باریک هستند که معمولاً ظرفیت‌ تردد خودروهای باربر را ندارند و حتی هندسه این خیابان‌ها اجازه چرخش 90 درجه خودروها و‌ تردد در آن را نمی‌دهد.
 دستفروشان: حداقل یک سوم از کل پیاده‌روهای لاله‌زار را دستفروشان و اجناس مغازه‌دارها اشغال کرده است.
 تغییر کاربری: وجود رول‌های بزرگی که دور آن کابل‌های برق پیچیده شده در پیاده‌روهای لاله‌زار چهره این خیابان را تحت تأثیر خود قرار داده است. به نظر می‌رسد کارگاه‌های دوخت لباس در برخی پاساژها و صنف فروشندگان لوازم الکتریک باید برای ادامه حیات در این خیابان فکر تازه‌ای کنند.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code