منطقه 13

اینجا با توصیه مرحوم کافی پا گرفت

نویسنده: حسن حسن‌زاده
قدیمی‌ترین مسجد محله حافظیه حالا 50 ساله شده است. مسجدی که یک روز با همدلی اهالی محله بنا شد پس از گذشت نیم قرن، همچنان پذیرای نمازگزاران محله‌های دور و نزدیک است...
1395/10/19
   قدیمی‌ترین مسجد محله حافظیه حالا 50 ساله شده است. مسجدی که یک روز با همدلی اهالی محله بنا شد پس از گذشت نیم قرن، همچنان پذیرای نمازگزاران محله‌های دور و نزدیک است. هنوز هم تا صدای اذان از گلدسته‌های آن در کوچه‌ها و خیابان‌های اطراف می‌پیچد پیر و جوان خودشان را به مسجد می‌رسانند و در صف‌های منظم آن قامت می‌بندند. مسجد «حسنی» پایگاه مذهبی و فرهنگی خاطره‌انگیز محله «حافظیه» که یک روز تنها مسجد این محله بود هنوز هم وقت نماز و برگزاری مجالس مختلف که می‌شود در شبستان اصلی‌اش جای سوزن انداختن نیست. خانواده‌های کم‌بضاعت محله حافظیه و حتی محله‌های اطراف چشم امید به دست بخشنده خیرانش دارند و جوانان هم شبستان 50 ساله‌اش را بهترین پاتوق برای دورهمی‌های دوستانه خود می‌دانند. به همین بهانه سری به این مسجد قدیمی زدیم و از تاریخچه، فعالیت‌ها و برنامه‌های دیروز و امروز آن گزارشی تهیه کردیم.

 تأثیر سخنرانی مرحوم کافی
با اینکه محله حافظیه به جز مسجد حسنی 3 مسجد دیگر دارد اما هنوز هم حال و هوای نخستین مسجد محله برای اهالی یک چیز دیگر است. این را می‌شود از صفوف منظم و پر جمعیت نمازهای جماعت مسجد و شور و حال نمازگزاران برای برپایی مجالس مختلف در شبستان 50 ساله آن فهمید. قصه مسجد حسنی، قصه مشارکت گروهی اهالی برای ساخت خانه خدا در محله نوپایشان است. محله‌ای که هنوز کوچه و خیابان‌هایش خاکی بود و جز یک هیئت خانگی، پایگاه مذهبی دیگری نداشت. ماجرا به نیم قرن پیش برمی‌گردد. حوالی سال 1344 که تازه ساخت‌وسازها در محله کنونی حافظیه شروع شده بود.
«محمود حسنی» یکی از معتمدان و اهالی قدیمی محله حافظیه در این‌باره می‌گوید: «اوایل دهه 40 هنوز محله ما سر و شکل امروزش را نداشت. جمعیت محله روز به روز بیشتر می‌شد و نیاز به ساخت مسجد و پایگاهی برای فعالیت‌های مذهبی هم اهمیت بیشتری پیدا می‌کرد. محرم سال 1343 که از راه رسید ریش‌سفیدان محله دور هم جمع شدند و با کمک اهالی، 157‌مترمربع زمین اولیه مسجد را خریداری کردند. تا مدت‌ها نمازجماعت و مراسم مذهبی همانجا زیر یک چادر بزرگ برگزار می‌شد.» وقتی عزاداری نخستین محرم در زمین کوچک مسجد برگزار شد قدیمی‌های محله مرحوم کافی را برای سخنرانی دعوت کردند. مو سپیدانی که هنوز هم خیلی خوب آن روزها را به خاطر دارند می‌گویند وقتی مرحوم کافی از اهالی خواست برای ساخت مسجد دست در دست هم بگذارند خیلی زود هزینه‌های لازم برای خرید 2 قواره 157‌مترمربعی دیگر فراهم شد و با عزم جدی نمازگزاران، یک سال بعد ساختمان اصلی مسجد حسنی توسط مرحوم «استاد حمزه معمار» معمار قدیمی محله حافظیه بنا شد.

 بازسازی مسجد با کمک اهالی
درست نیم قرن از بنای نخستین مسجد محله حافظیه می‌گذرد. اگرچه ساختمان این مسجد خاطره‌انگیز که در برهه‌های مختلف تاریخی از فعالیت‌ها و مبارزات انقلابی تا ایام دفاع مقدس، اصلی‌ترین پایگاه مردمی محله بود چندباری بازسازی و مرمت شد اما بنایی که به دست استاد حمزه معمار بالا رفت هنوز هم استوار و پابرجاست. هرچند دیگر گنبد سیمانی مسجد که یک روز در میان خانه‌های حیاط‌دار و قدیمی محله خودنمایی می‌کرد اکنون سال‌هاست با انبوه آپارتمان‌های بلندمرتبه اطرافش محاصره شده و فقط از روی پشت‌بام ساختمان‌های اطراف قابل رؤیت است. با این وجود محراب 50 ساله مسجد، کاشیکاری‌ها و منبت‌کاری‌های روی آن، یاد آن روزهای محله حافظیه را برای نمازگزاران قدیمی مسجد زنده نگه می‌دارد. سال 1389 اما به دلیل افزایش جمعیت محله و نیاز به تجهیز مسجد به امکانات بیشتر، نخستین بازسازی و مرمت مسجد حسنی این بار هم با کمک نمازگزاران و اهالی محله انجام شد. با «علی اشرف معافی» یکی از معتمدان محله و مسجد حسنی که همکلام می‌شویم می‌گوید: «مسجد حسنی علاوه بر میزبانی از نمازگزاران محله، همیشه به‌عنوان مهم‌ترین پایگاه فعالیت‌های فرهنگی و خیریه در محله حافظیه مطرح بود. اما با گذشت نزدیک به نیم قرن از ساخت بنای اولیه آن، ساختمان مسجد نیاز به بازسازی، توسعه و تجهیز داشت. حالا 6 سالی است که با همیاری اهالی محله و نمازگزاران، علاوه بر نصب گلدسته‌های مسجد و بازسازی بخش‌هایی از ساختمان اصلی، فضای مناسبی هم برای انجام فعالیت‌های مختلف فرهنگی در اختیار بسیج مسجد قرار گرفته است. از طرفی دفتر امور خیریه و صندوق قرض‌الحسنه مسجد هم که محل مراجعه خانواده‌ها و افراد کم‌بضاعت است به مساحت 600‌مترمربعی ساختمان اصلی اضافه شده است.»

 150 خانواده زیر پوشش امور خیریه
یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های مسجد حسنی که آن را تبدیل به خانه امید خانواده‌های کم‌بضاعت محله حافظیه، محله‌های اطراف و حتی نیازمندان مناطق حاشیه شهر کرده، امور خیریه مسجد است. فعالیت‌هایی که از سال 1380 جدی‌تری از سر گرفته شد و تا به امروز توانسته با جذب کمک‌های مردمی، 80 جهیزیه کامل برای نوعروسان کم‌بضاعت تهیه کند. از دیگر فعالیت‌های خیریه مسجد حسنی می‌توان از تهیه و توزیع سبد ارزاق، تهیه دارو و تأمین هزینه درمان بیماران نیازمند، وام‌های بلاعوض، مستمری ماهانه به خانواده‌های کم‌بضاعت و بی‌سرپرست، کمک هزینه اجاره‌خانه و... نام برد. اکنون بخش خیریه مسجد حسنی نزدیک به 150 خانواده نیازمند را زیر پوشش قرار داده است.

 پرداخت 80 وام قرض‌الحسنه در سال
صندوق قرض‌الحسنه مسجد یکی دیگر از بخش‌های فعال نخستین مسجد محله حافظیه است. این صندوق که سال 1380 با پشتوانه مردمی تأسیس شد سالانه بیش از 80 وام قرض‌الحسنه با مبلغ 500 هزار تا 2 میلیون تومان به اهالی محله پرداخت می‌کند. معافی یکی از مسئولان صندوق قرض‌الحسنه مسجد حسنی درباره شرایط اعطای وام می‌گوید: «تمام وام‌های صندوق قرض‌الحسنه مسجد حسنی بدون سود و با باز پرداخت 10 ماهه است. اهالی محله حافظیه که در محدوده مسجد حسنی سکونت دارند می‌توانند پس از ضمانت یکی از نمازگزاران و معتمدان مسجد برای استفاده از تسهیلات صندوق در نوبت دریافت وام قرار بگیرند.»

 عزم جدی بانوان خیر مسجد
فعالیت‌های خیریه مسجد حسنی به بخش امور خیریه مسجد محدود نمی‌شود. چند سالی است که بسیج مسجد هم شناسایی و کمک‌رسانی به نیازمندان را در دستور کار قرار داده و بانوان بسیجی مسجد برای شناسایی خانواده‌های نیازمند پیشقدم شده‌اند. فعالیت‌هایی مثل تهیه نوشت‌افزار برای دانش‌آموزان بی‌بضاعت در مقاطع مختلف سال، شناسایی بیماران و تهیه دارو برای آنها، تهیه جهیزیه، سبد ارزاق و کمک به سالمندان کهریزک که همگی با مشارکت بانوان نمازگزار و بسیجی مسجد حسنی انجام می‌شود. این بانوان کار آماده‌سازی و بسته‌بندی کمک‌های مردمی را گاهی در شبستان مسجد و گاهی در منازل شخصی خود انجام می‌دهند.

  رسمی که 30 ساله شد
یکی از رسوم دیرین مسجد حسنی که جمعیت جوان و بزرگسال بسیاری را با کلام وحی آشنا کرده، آموزش روخوانی و روانخوانی قرآن کریم است. رسمی که بیش از 30 سال در مسجد قدیمی محله سابقه دارد و هر روز عصر، ساعتی پیش از اقامه نماز مغرب، شبستان اصلی مسجد پاتوق نمازگزاران و حتی اهالی محله‌های اطراف می‌شود.
حجت‌الاسلام «سید کاظم مصطفوی منتظری» امام جماعت مسجد حسنی وظیفه آموزش قرائت و تفسیر قرآن کریم به بزرگسالان را برعهده دارد و جوان‌های قرآنی مسجد هم شنبه‌ها بعد از اقامه نماز مغرب و عشا به دیگر جوانان و نوجوانان محله روخوانی قرآن آموزش می‌دهند.

 سه‌شنبه‌های متفاوت
سه‌شنبه‌های هر هفته شبستان بانوان مسجد حسنی حال و هوای متفاوتی دارد. بانوان هنرمند و کارآفرین محله عصرهای سه‌شنبه پیش از اقامه نماز مغرب و عشا در شبستان مسجد گرد هم می‌آیند و هنرشان را در اختیار دیگر بانوان محله قرار می‌دهند. هنرهایی از قبیل نمد‌دوزی، خیاطی، بافندگی، ساخت عروسک‌های بافتنی و... که زمینه مهارت‌آموزی و درآمدزایی برای بانوان محله را فراهم می‌کند. حالا 3 سالی از شروع فعالیت بانوان هنرمند مسجد حسنی گذشته و تا به امروز بیش از 40 نفر از بانوان محله با یادگیری هنرهای مختلف به درآمدزایی رسیده‌اند. این بانوان هنرمند علاوه بر آموزش و یادگیری حرفه‌های مختلف و درآمدزایی، بارها هنرشان را برای دوخت لباس گرم و... برای مدافعان حرم به کار گرفته‌اند.

 پایگاه انقلابیون
مسجد حسنی در روزهای پیروزی انقلاب اسلامی یکی از فعال‌ترین پایگاه‌های مبارزاتی محله بود و در ایام دفاع‌مقدس هم این مسجد تبدیل به محلی برای جمع‌آوری و ارسال کمک‌های مردمی به جبهه‌ها شده بود. جوانان بسیاری هم از محراب مسجد حسنی راهی خاکریز جبهه‌ها شدند. در گوشه‌ای از شبستان مسجد، تصاویر و اسامی 30 شهید مسجد حسنی از سال‌های دفاع‌مقدس و روزهای پیروزی انقلاب اسلامی نصب شده، شهدایی از جمله حمید و سعید رجبی، حمید ادریسی، علی‌اکبر نوبری، امیرحسین کریمی، هاشم صمیمی نعمتی و دیگر شهدای گرانقدری که الگوی جوان‌های امروز مسجد هستند.

 امکانات ورزشی رایگان برای جوانان
یکی دیگر از برنامه‌های مسجد حسنی که تأثیر زیادی در جذب جوانان و نوجوانان محله به برنامه‌های مختلف مسجد داشته برگزاری مسابقات مختلف ورزشی با استفاده از امکانات ورزشی محله حافظیه است. اگرچه مساحت مسجد حسنی اجازه تجهیز مسجد به امکانات ورزشی رایج در برخی مساجد را به مسئولان مسجد نمی‌دهد اما اکنون زمین چمن مصنوعی، زمین والیبال ساحلی، مجموعه اسکیت بوستان پیروزی و... با همکاری مسئولان سرای محله و شورایاران، رایگان در اختیار جوان‌های نمازگزار مسجد حسنی قرار می‌گیرد.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code