منطقه 14

شاخ ازدواج را شکستند!

نویسنده: زهرا فراهانی
طی 2 دهه اخیر شاهد کاهش عقد و ازدواج در جوانان و در نتیجه ازدیاد تجرد بودیم. مسلماً یکی از دلایل وقوع این اتفاق مسائل اقتصادی است...
1396/09/14
 طی 2 دهه اخیر شاهد کاهش عقد و ازدواج در جوانان و در نتیجه ازدیاد تجرد بودیم. مسلماً یکی از دلایل وقوع این اتفاق مسائل اقتصادی است. مشکلات مالی برای برگزاری مراسم عقد و عروسی، تهیه جهیزیه و مسکن و مایحتاج اولیه زندگی از جمله مشکلات اصلی جوانان است. متأسفانه با وجود همه این مشکلات مالی و محدودیت‌ها این روزها تجملات به جای سادگی رایج شده است و در عوض کوچک‌تر شدن مجالس و راحت‌تر برگزار کردن مراسم برای شروع زندگی، هر روز عروسی‌ها بزرگ‌تر و پرخرج‌تر می‌شود و جهیزیه‌ها اعیان و اشرافی‌تر. تا جایی که رهبر معظم انقلاب درباره این سنت جدید و کمرشکن فرمودند: «اساس ازدواج در اسلام بر سادگی است. اوایل انقلاب نیز همین‌طور بود. منتها متأسفانه این فرهنگ تکاثر و تفاخر و سرمایه‌داری یک خرده کار را مشکل کرد.» اما مسئولان با توجه به رهنمود‌های راهگشای ایشان و با در نظر گرفتن مشکلاتی که سد راه جوانان شده است تصمیم به‌‌‌‌ ترویج ازدواج آسان گرفتند و تمهیداتی برای این امر در نظر گرفتند. دارالمؤمنین نیز در این امر مثل بسیاری از امور مذهبی و فرهنگی دیگر پیشتاز بوده و اهالی دست‌اندر کار و خیّر تاکنون چندین مراسم ازدواج آسان برگزار کرده‌اند. هفته گذشته نیز یکی از همین مراسم‌ در منطقه به مناسبت سالگرد ازدواج حضرت خدیجه(س) و حضرت رسول(ص) برگزار شد.

مسجد گل آذین شده
همه جا آذین‌بندی شده است. چندین بنر با عنوان طرح «همسفر تا بهشت» روی دیوار و ورودی به چشم می‌آید. صدای مولودی شنیده می‌شود. روی میز بزرگی که در ورودی هست چادرهای یک شکل رنگی با شاخه‌ای گل چیده شده است. میزی دیگر برای پذیرایی در نظر گرفته شده و میوه و شیرینی به زیبایی روی آن تزیین شده است. اینجا مسجد «ابوالحسن» واقع در خیابان 17شهریور، کوچه کیامنش میزبان ۵۰ عروس و داماد برای برپایی جشن ازدواج است. زوج‌های جوان رو به محراب نشسته‌اند. یک سفره عقد در محراب چیده شده است. مهمان‌ها اندک ‌اندک از راه می‌رسند.  زوج‌ها دو به دو کنار هم نشسته‌اند و آرام صحبت می‌کنند و می‌خندند. برخی خیلی کم‌سن و سال‌ به نظر می‌آیند و انگار اگر چنین مراسمی نبود باید برای شروع زندگی مشترک خیلی صبر می‌کردند. «زهرا فلاح‌نژاد» مسئول خیریه آبشار عاطفه‌ها و «میترا نوجوان» مسئول سمن سلامت ناحیه بانیان اصلی مراسم هستند که با حمایت ناحیه مقاومت بسیج محلاتی مراسم را برگزار کرده‌اند.

جوان اما فهمیده
26 و ۲۳ ساله هستند. ۱۷ ربیع‌الاول سال پیش به عقد هم درآمده‌اند و حالا زندگی مشترک را آغاز می‌کنند. داماد می‌گوید: «طبق فرمایشات مقام معظم رهبری تصمیم به این کار گرفتیم. فکر کردیم چرا باید سخت بگیریم و حالا حالا‌ها صبر کنیم برای شروع زندگی مشترک‌مان. حالا خیلی راضی هستیم از انتخابمان و به همسالانمان هم پیشنهاد می‌کنیم همین کار را انجام دهند.»
زوج بعدی 33 و ۲۶ ساله هستند. از کودکی همدیگر را می‌شناختند. آشنای خانوادگی هستند و با هم بزرگ شده‌اند. با حمایت خانواده 2 سال پیش عقد کردند اما برای شروع زندگی با مشکلاتی مواجه شده‌اند. عروس خانم می‌گوید: «کنار هم بودن برایمان مهم بود و عشق‌مان. دیدیم تجملات و توقعات بالا تنها به این احساس همدلی ما آسیب می‌زند و مدام شروع زندگی‌ ما را به تعویق می‌اندازد. این شد که تصمیم گرفتیم زندگی خود را به این شکل شروع کنیم و هزینه‌های اضافه را خرج زندگی کنیم.»
داماد و عروس بعدی  22 و ۱۹ ساله هستند. فامیل مشترک آنها را به یکدیگر معرفی کرده است برای ازدواج. اینها نیز 2 سال است که به عقد همدیگر درآمده‌اند. حالا در این مراسم به شادی زندگی خود را زیر سقف مشترک آغاز می‌کنند. می‌گویند: «هزینه‌ها بالاست. نباید در ازدواج سخت گرفت. اگر نگذریم باید سال‌ها دور از هم بمانیم که این بینمان فاصله ایجاد می‌کند و اختلاف می‌اندازد. باید از مادیات گذشت. چون این معنویات است که زندگی را مستحکم می‌کند. حالا می‌توانیم همه مخارج ازدواج را برای شروع زندگی پس‌انداز کنیم. به نظر ما نباید به هر قیمتی خود را زیر بار قرض و قسط‌های سنگین برد.» درک و فهم بالای این دو بسیار لذت‌بخش است. دو جوان دیگر که کنارشان نشسته‌اند ۲۰ و ۲۱ ساله هستند؛ هردو دانشجو. 4 ماه است که یکدیگر را می‌شناسند و می‌خواهند زودتر زندگی مشترکشان را آغاز کنند تا راحت‌تر با کمک هم و در کنار هم به درس و زندگی‌شان برسند. می‌گویند: «به دنبال چشم و همچشمی که آفت زندگی‌های مشترک شده است نیستیم و به آرامش خودمان فکر می‌کنیم. برای چه باید دنباله‌رو رسمی نادرست باشیم. باید حضرت زهرا(س) و حضرت رسول(ص) را الگوی زندگی مشترک قرار دهیم.»

شاد و اسلامی
سرهنگ «قاسم‌علی محمدی» فرمانده پایگاه مقاومت بسیج ناحیه محلاتی، مهمان و حامی برنامه است. او می‌گوید: «مراسم ازدواج آسان با عنوان همسفر تا بهشت در روز ازدواج حضرت رسول(ص) و حضرت خدیجه(س)  همزمان در 5 مسجد برپا می‌شود. 2 موضوع مد نظر ما بود؛ یکی اینکه نشان دهیم به همین راحتی امکان ازدواج هست. حتی در قالب یک مراسم ساده‌ در یک مکان مقدس مثل مسجد. دیگر اینکه اگر در مکانی مثل مسجد مراسم برگزار شود چیزی از زیبایی مراسم کاسته نمی‌شود و می‌توان همچنان شاد و مفرح برنامه را برپا کرد و شاد بودن در مسجد هم مشکلی ندارد. ما در این بخش قصد داشتیم فضاسازی اسلامی داشته باشیم و با قالب اسلامی برنامه‌ای شاد برگزار کنیم. بعد از این مراسم برنامه‌ای در مزار شهدای گمنام در بوستان زیتون برگزار و جهیزیه نوعروسان ارسال می‌شود. در این کار نیز نیت نشان دادن این حقیقت است که اقلام مورد نیاز برای شروع زندگی همین‌قدر ساده و محدود است و می‌شود بایک جهیزیه ساده زندگی را شروع کرد.»
محمدی می‌گوید که در این میان خیّران نیز به تهیه جهیزیه برای نوعروسان و کمک به شروع زندگی مشترک جوانان تشویش شدند.
محمدی می‌افزاید: «این دومین مرحله است که چنین مراسمی در مساجد در محله‌های ما برگزار می‌شود. باید در نظر بگیرید که آنقدر سبک زندگی غربی به زندگی ما وارد شده است و از سبک زندگی اسلامی فاصله گرفته‌ایم که در کانون خانواده‌ها یک حلقه مفقوده مشاهده می‌شود. این برنامه‌ها می‌تواند نوعی الگو باشد. مردم مدت‌هاست که ندیده‌اند مراسم در چنین مکان‌هایی برگزار می‌شود. ما امیدواریم با این برنامه‌ها مجدد چنین رسوم اسلامی رایج شود. تلاش کردیم برنامه‌های متنوع و شادی در نظر بگیریم در عین اسلامی بودن.»

ابراز محبت
دکتر «فلاح» روان‌شناس خانواده در مراسم برای جوانان صحبت می‌کند و از مشکلات احتمالی زندگی و راه‌حل‌های آن می‌گوید. فلاح در رابطه با ابراز محبت زوجین توضیح می‌دهد: «متأسفانه برخی اوقات ابراز محبت نکردن باعث کاهش اثرپذیری طرف مقابل است؛ چون یک طرف ابراز محبت نمی‌کند طرف مقابل هم از او تبعیت نمی‌کند. در صورتی‌که باید یادمان باشد که محبت ایثار است برای محبوب. همان‌گونه که برخی اعمال در دین ابرازش از مخفی نگهداشتنش ثواب بیشتری دارد؛ مانند اقامه نماز، نماز جمعه و... محبت هم از این مقوله جدا نیست و باید آن را اظهار کرد. متأسفانه یکی از عوامل مهم طلاق‌های رسمی یا طلاق‌های روانی ابراز محبت نکردن است با آنکه زوجین واقعاً محبت قلبی نسبت به یکدیگر دارند. از بهترین غذاهای روحی که مرد می‌تواند به زن هدیه دهد این است که به او بگوید: عزیزم دوستت دارم و از بهترین غذاهای روحی که زن می‌تواند به مردش هدیه دهد این است که به او بگوید: به تو افتخار می‌کنم؛ تو امید من هستی.» در ادامه مراسم عقد نمادین برای زوج‌ها جوان توسط حجت‌الاسلام قاسمی، امام جماعت مسجد ابوالحسن برگزار شد.

درکنار شهدای گمنام
همزمان با اجرای این برنامه، مراسم دیگری هم در بوستان زیتون، انتهای خیابان میثم در جوار مزار شهدای گمنام برگزار شد؛ طی این مراسم 3 زوج جوان ازدواج خود را کنار مزار شهدا جشن گرفتند. در بوستان زیتون هم حال و هوا خاص است. بوی اسپند فضای بوستان را پر کرده است و صدای مولودی‌ به گوش می‌رسد. جوانان بسیجی در جنب‌وجوش آماده کردن مقدمات ارسال جهیزیه‌ها هستند و کمی آن‌طرف‌تر زوج‌های جوان سر سفره عقد نشسته و پیوند آسمانیشان را با سادگی و به دور از تجملات جشن گرفته‌اند. تمام بنای مقبره، تزیین و سفره عقدی زیبا کنار مزار شهدا گسترده شده است. مهمانان زیادی هم جوانان را همراهی می‌کنند. زوج 28 و 32 ساله 6 ماه است که از طریق آشنای خانوادگی به هم معرفی شده‌اند و حالا می‌خواهند زندگی مشترک را آغاز کنند. عروس جوان می‌گوید: «برای چه باید ۲۰، ۳۰ ملیون هزینه اضافه و بیهوده خرج کنیم. برایم آرامش همسرم مهم است و اینکه در آینده برای جبران این هزینه‌های بی‌فایده چقدر باید به زحمت بیفتد. این‌قدر اخلاق خوبی دارد که همین برای یک عمرم کافی است.» زوج دیگر ۲۰ و ۳۰ ساله هستند. هردو دانشجو و بسیجی. دوستانشان در بسیج باعث آشناییشان شدند و ۷ ماه است که به عقد هم درآمده‌اند و حالا تصمیم دارند زندگی مشترکشان را آغاز کنند. داماد می‌گوید: «هردو بسیجی بودیم. پس باید سبک زندگی شهدا را الگو قرار می‌دادیم و سادگی آنها را سرلوحه خود می‌کردیم.» همسرش می‌گوید: «هیچ‌گاه مشکلی نداشتم. آنقدر حواسش به نیاز‌ها و خواسته‌هایم است که کاملاً راضی هستم و چیز بیشتری نمی‌خواهم. مهم این است که حس رضایت و خوشبختی دارم.»

پخش جهیزیه
«حجت‌الاسلام مؤمنی» قبل از اینکه خطبه عقد را جاری کند می‌گوید: «باید بدانید تمام زندگی سرشار از مانع است. اما می‌توان این موانع را پشت سر گذاشت. نخستین مانع با سبک زندگی غربی در ازدواج ایجاد شده است. وقتی جوان ایرانی ازدواج نکند به گناه می‌افتد و دچار مشکلات روحی زیادی می‌شود. وقتی جوان سالم نداشته باشیم جامعه رو به افول می‌رود. حتی شروع زندگی مشترک هم وقتی با سادگی همراه نیست اعتماد‌ها محکم نخواهد بود و درست است زندگی ادامه می‌یابد؛ زوج‌ها در آرامش نیستند و آمار جدایی بالا می‌رود. فرزندان این خانواده‌ها هم در آرامش تربیت نمی‌شوند. بنابراین بهترین امر شروع زندگی در سادگی است. وقتی نخستین مانع با موفقیت برداشته شود پیروزی‌های بعدی راحت‌تر کسب می‌شود.» بعد از مراسم عقد، ماشین‌های جهیزیه راهی خانه‌های نوعروسان می‌شوند. این مراسم هم به همت قرارگاه جهادی امام رضا(ع) به خوشی و زیبایی به اتمام می‌رسد.

یادداشت
زندگی یعنی ساده باید بود

انسان موجود عجیبی است. کار می‌کند، خود را به رنج می‌اندازد، کمتر خرج می‌کند، بیشتر جمع می‌کند، بیشتر اضافه‌کاری می‌کند و... که خوشبختی و سعادت را تجربه کند. اما با وجود همه اینها به راحتی آب خوردن رفتارهایی علیه زندگی خود انجام می‌دهد. چه رفتارهایی؟ همین رفتارهایی که بخش‌های مختلف زندگی را برای او سخت می‌کند. بگذارید با مثال صحبت کنیم. آدمی به سن بلوغ رسیده و نیت می‌کند که ازدواج کند. هدف از ازدواج چیست؟ به روایت دین هدف از ازدواج این است که آرامش داشته باشیم و زوجین زینت یکدیگر باشند. به روایت روان‌شناسی نیز قرار است زوجین مکمل یکدیگر در زندگی باشند و راه را برای پیشرفت و آسایش یکدیگر باز کنند. اما عملاً دارد چه اتفاقی می‌افتد؟ یک هنجار اجتماعی و عرفی مانند ازدواج تبدیل می‌شود به یک کابوس؛ یک کار و فرایند دشوار و حتی یک امر تقریباً محال برای خیلی‌ها.
این در حالی است که وقتی سبک زندگی اسلامی را بررسی می‌کنیم می‌بینیم خبری از این سختگیری‌ها نیست. ازدواج‌ها در نهایت سادگی برگزار می‌شد. انتظارات در سطح حداقل بود و زوجین سعی می‌کردند همدیگر را درک کنند. این سبک زندگی تا جایی کار را راحت کرده است که حتی حضرت زهرا(س) حیا می‌کند که چند روزی از همسرش حضرت علی(ع) چیزی‌طلب کند برای پخت و‌پز و جلو بچه‌ها گذاشتن؛ که نکند خدای ناکرده همسرش نداشته باشد و خجالت بکشد. یا آن حکایت معروف که بانویی وارد مسجد می‌شود و به پیامبر(ص) می‌گوید که قصد ازدواج دارد. پیامبر(ص) نیز از اصحابش می‌پرسد چه کسی می‌خواهد ازدواج کند؟ شخصی بلند می‌شود و ابراز آمادگی می‌کند ولی می‌گوید پولی ندارد. همه دست به دست هم می‌دهند و به همین راحتی یک خانواده شکل می‌گیرد؛ خانواده‌ای که کامل‌ترین و مقدس‌ترین نهاد یک جامعه محسوب می‌شود.
در روان‌شناسی قاعده‌ای هست به نام «... تا». به این صورت است که مثلاً من می‌خواهم کار کنم و کلی پول در بیاورم تا.... در واقع جمله‌ها و هدف‌ها و غرض‌هایی که بعد از این «تا» می‌گذارید هدف نهایی شما را مشخص می‌کند. حتی چند بار باید این سؤال را تکرار کنید تا به هدف‌های پنهانی و زیرین و عمیق‌تر برسید. واقعاً ما برای چه داریم ازدواج می‌کنیم؟ برای اینکه در ابتدای امر با یک کابوس دست و پنجه نرم کنیم؟ در ادامه از بار قسط و انتظارات بیجا و... کمر خم کنیم و در انتها به پشیمانی برسیم؟ کدام عقل سلیمی این را می‌پذیرد؟ واقعاً هیچ عقل سلیمی این را قبول نمی‌کند.
    
زندگی یعنی سادگی. بهترین شادی‌ها آنهایی هستند که با کمترین هزینه‌ها و خرج‌ها به وجود می‌آیند. اگر با چنین نگاهی به سمت زندگی برویم زندگی نیز همه خوشی‌ها و رضایت‌ها و سعادت‌هایش را نصیب ما خواهد کرد. اما وقتی شادی و سعادت راستین خود را معطوف و مشروط به این می‌کنیم که اگر فلان شود و اگر این‌قدر پول و آن خانه و این شرایط و این ازدواج و آن مراسم را داشته باشم در آن صورت شاد خواهم بود رنگ شادی را به خود نخواهیم دید. ساده باید گرفت؛ زندگی این را می‌گوید و این را می‌طلبد.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code