منطقه 14

کوچه‌های صفر و یک

نویسنده: شکوه زین الدینی
کانال مخاطبان همشهری محله منطقه 14 https://telegram.me/ hamshahri_mahale14
1396/09/14
 هر هفته سرك می‌كشیم به صفحه‌های اجتماعی‌ كه بوی محله‌هایمان، در آنها به مشام می‌رسد؛ عكسی، تصویری، نوشته‌ای، خاطره‌ای، حتی تحلیلی و نقدی. البته این ارتباط، دوطرفه است و ما هم كانالی و صفحه‌ای ایجاد کرده‌ایم تا هر رفتی، آمدی هم داشته باشد. منتظرمان باشید؛ ما هم منتظرتان خواهیم بود در كوچه‌های صفر و یك محله‌هایمان؛ نبش گوشی‌های همراه و جنب رایانه‌هایتان.

157.jpg


معرفی کتاب
تهران؛ همین چند دهه قبل‌تر

نام کتاب: طهران قدیم
تعداد مجلد: 5 جلد
موضوع: اوضاع و احوال تهران در قرن سیزدهم
نویسنده:  جعفر شهری

به هفدهم آذرماه که می‌رسیم برای افرادی که به تاریخ تهران علاقه دارند به معنای سالروز یک رویداد مهم است. در چنین روزی در سال 1246 در بیست و یکمین سال سلطنت ناصرالدین‌شاه تصمیم گرفته شد تهران گسترش یابد. در زمان قاجارها تهران تبدیل به پایتخت شد. 70 سال اول دوره قاجارها با همان تهران عتیق یا قدیم سر شد. اما جمعیت همین‌طور راهی پایتخت می‌شد. شاهان عادت داشتند همیشه به نام خود کارهایی بکنند تا اسمشان ماندگار شود. ناصرالدین‌شاه هم که تافته جدابافته نبود؛ تصمیم گرفت تهران ناصری را در کنار تهران عتیق بنا کند.

تهران ناصری
یازدهم شعبان 1284 ق کلنگ توسعه تهران و تشکیل شهر جدید با نام دارالخلافه ناصری به زمین زده شد. بعد از این تهران را به نام تهران ناصری می‌شناختند. تهران ناصری از اطراف توسعه‌یافته و خندق‌هایی نیز در نقاط مختلف مرزی آن ساخته شد. بخشی از این خندق‌ها نیز در منطقه ما واقع شده بودند. البته ماجرای منطقه ما به قرن‌ها قبل از این اتفاق برمی‌گردد. آن موقع که روستایی خوش آب‌وهوا بین ری و شمال ایران بود. دروازه‌های معروف شهر تهران نیز در این دوره بود که شکل گرفت؛ هر طرف شهر، 3 دروازه. از جمله دروازه دولاب.

تصویری کلی از گذشته منطقه
در این بخش به معرفی کتابی می‌پردازیم که می‌تواند شما را به‌طور کامل با تهران قدیم و ویژگی‌های فرهنگی و اجتماعی و حتی سیاسی آن آشنا کند. مطالعه این کتاب برای کسانی که دوست دارند بیشتر درباره تاریخ دارالمؤمنین بدانند از این نظر اهمیت دارد که ما نیز جزو مناطق بسیار قدیمی تهران هستیم؛ حتی به تعبیری قدیمی‌تر از ری و شمیرانات. پس دانستن درباره تهران قدیم می‌تواند تصویری کلی از دولاب و سرآسیاب و پشت دیوار ناصری و محله‌های قدیمی دیگر به ما بدهد.

ثبت تاریخ یک شهر
اگر کتاب «طهران قدیم» را مطالعه کنید از میزان ندانستن‌های خودتان نسبت به تاریخ تهران شگفت‌زده خواهید شد. البته این کتاب‌ جزو کتاب‌های نسبتاً کمیاب است ولی می‌توانید از طریق کتابخانه‌ها آن را تهیه و مطالعه کنید. نویسنده این کتاب «جعفر شهری» نویسنده و پژوهشگر معروف تهرانی است که در عودلاجان به دنیا آمده است. او کتاب‌هایی با عنوان زندگی نوشت‌های خود و کتاب تاریخ اجتماعی تهران در 6 جلد را هم نوشته است.

مشاهداتی فوق‌العاده خواندنی
مشاهدات و جزئیاتی که شهری در کتاب طهران قدیم بیان کرده، جذاب و خواندنی است. او درواقع یک نویسنده و پژوهشگر خودآموخته بود و در این زمینه ادعایی نداشت. اما آثارش امروزه محل مراجعه تهران‌شناسان و جامعه‌شناسان شهری شده است. این کتاب‌ در 4 جلد نخست فصل‌بندی مشخصی ندارد. اما جلد پنجم انحصاراً به آشپزی اختصاص یافته است. در دیگر کتاب‌ها اطلاعاتی گسترده و مستند درباره وقایع و آداب‌ورسوم و مشاغل و... تهران قدیم را مشاهده می‌کنید. جالب است که بخشی از این استنادات، مشاهدات او در دوران کودکی بوده است.





ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code