منطقه 14

18 سال آموزش تئاتر به معلولان

نویسنده: زهرا احمدوند
در دبیرستان علوم تجربی می‌خواند اما یک روز می‌فهمد این رشته و رؤیای پزشکی آن چیزی نیست که دلش را راضی کند. پس با وجود تمام مخالفت‌های خانواده دل از دبیرستان و آینده‌ای که می‌توانست برای خود رقم بزند می‌برد و راهی هنرستان می‌شود تا در رشته طراحی درس بخواند...
1396/02/26
 در دبیرستان علوم تجربی می‌خواند اما یک روز می‌فهمد این رشته و رؤیای پزشکی آن چیزی نیست که دلش را راضی کند. پس با وجود تمام مخالفت‌های خانواده دل از دبیرستان و آینده‌ای که می‌توانست برای خود رقم بزند می‌برد و راهی هنرستان می‌شود تا در رشته طراحی درس بخواند. سال 1367 به خانه بازیگری حر می‌رود و کم‌کم وارد دنیای هنر و تئاتر می‌شود. از همان اول هم نمایش کمدی برایش خیلی جدی می‌شود و حالا یکی از بهترین‌های نمایش کمدی، روحوضی و سیاه‌بازی است. سراغ «علی یداللهی» کارگردان، بازیگر و طراح صحنه هم‌محله‌ای می‌رویم. آواز علاقه‌اش به نمایش کمدی تا کمبودهای منطقه در رشته تئاتر حرف می‌زند.

 کمدی جایگاهی ندارد
یکی از چهره‌های معروف نمایش‌های روحوضی و سنتی است. کمدی را به‌شدت دوست دارد و از تعبیر نمایش‌های کمدی و جدی که بین مردم رایج شده، بسیار دلگیر است. چون ازنظر او پیام‌هایی که در دل نمایش‌های کمدی نهفته شده بسیار جدی‌تر است. او برایمان از ورود به دنیای نمایش‌های سنتی می‌گوید: «من عاشق سبک زندگی سنتی، ایرانی نمایش‌های سنتی هستم. روحیه ایران‌دوستی در من بسیار قوی است. به نظرم نباید هنر اقوام ایرانی از بین برود. من خیمه‌شب‌بازی، خمره‌بازی، بقال‌بازی و نمایش تخته‌حوضی اجرا کرده‌ام و به نظرم وقتی تکنیک‌های این نمایش‌ها را در نمایش‌های مدرن پیاده می‌کنم مخاطب تأثیر بیشتری می‌گیرد. یعنی هنوز تکنیک نمایش‌های سنتی روی مخاطب تأثیرگذار است و این نشاندهنده ایران‌دوستی ما ایرانیان است.» او می‌افزاید: «متأسفانه هنوز نمایش کمدی نتوانسته جایگاه اصلی خود را بین مردم پیدا کند. البته این موضوع باید اصلاح شود. باید نمایش‌های کمدی هم در میان مردم جا باز کنند. همان‌طور که رهبر معظم انقلاب فرموده‌اند باید نشاط و امید را به جامعه تزریق کنیم که اجرای نمایش کمدی یکی از آنهاست.»

 در منطقه سالن تئاتر نداریم
«منطقه ما بافت سنتی و مذهبی دارد. اگر در این منطقه یک نمایش مذهبی اجرا کنیم به‌مراتب تماشاچی آن بیشتر از یک نمایش کمدی است و آن‌هم به دلیل بافت مذهبی آن است. به همین دلیل این منطقه محل خوبی برای اجرای تعزیه درماه محرم است.» یداللهی اینها را می‌گوید و از کمبودهای منطقه در زمینه تئاتر نیز گله می‌کند: «متأسفانه منطقه ما در زمینه تئاتر و سینما بسیار ضعیف است. هیچ مکانی برای اجرای تئاتر وجود ندارد. به‌علاوه اینکه تعداد سینماها هم بسیار کم است که همین تعداد هم از نظر ظاهری وضع خوبی ندارند. یعنی اگر کسی در منطقه بخواهد یک تئاتر خوب ببیند یا فیلمی را در سینمای خوب ببیند گزینه‌ای ندارد و این موضوع یکی از مشکلات منطقه است. البته می‌توانیم سالن‌های سینمایی که در منطقه داریم را دوباره احیا و بازسازی کنیم تا اهالی منطقه هم برای رفتن به سینما تشویق شوند.»

 آموزش تئاتر به نابینایان
یداللهی 18 سال است که به‌طور ویژه برای معلولان رایگان نمایش اجرا می‌کند. حالا دیگر نامش در میان این قشر بیش از هر جا شناخته شده است؛ به‌علاوه اینکه او برای این افراد کلاس‌های آموزشی تئاتر هم برگزار می‌کند. او می‌گوید: «18سال است که برای معلولان به‌ویژه نابینایان نمایش اجرا و آموزش می‌دهم. البته دوستان من هم در همین زمینه فعالیت دارند. گروهی به‌صورت خصوصی برای قشر ناشنوایان، گروهی برای بیماران cp و گروهی هم برای افراد بی‌سرپرست، به نظرم ما کار خاصی انجام نمی‌دهیم که بخواهیم از آن تعریف و تمجید کنیم. به نظرم وقتی ما می‌گوییم کار ما که نمایش کمدی است شاد کردن مردم است پس شاد کردن قشرهای آسیب‌دیده جامعه هم باید هدف ما باشد و به این قشر هم بیشتر توجه کنیم. البته در بین این افراد علاقه‌مند و با استعداد بسیار زیاد است که باید آنها را سر و سامان داد.» یداللهی می‌گوید: «شنیده‌ام در منطقه خانه‌ای برای کارتن‌خواب‌ها هست اما تابه‌حال به آنجا نرفته‌ام. اگر مجوزها صادر شود قول می‌دهم اجرای رایگان برای این افراد داشته باشم.»

 شادی در خون مردم است
یداللهی می‌گوید که دلیل اینکه مخاطبان، سیاه‌بازی، نقالی و حتی تعزیه را دوست دارند این است که این‌گونه‌های نمایش سنتی قصه‌گو هستند: «مردم ایران قصه را دوست دارند. اگر به نقاشی و معماری کشورمان هم دقیق شویم می‌بینیم که عنصر داستان در آنها غالب است. بنابراین مردم ایران در هر زمانی نمایش‌های سنتی خود را دوست دارند. یکی دیگر از خصوصیت‌های نمایش سیاه‌بازی، شادی‌آفرینی است. مردم ایران شادی را دوست دارند. می‌بینیم که هر کجا چند نفر دور هم جمع می‌شوند با ساده‌ترین ابزارها موجب تفریح و شادی خود را فراهم می‌کنند. شاد بودن در خون مردم ماست و به همین دلیل است که از ته دل به حرکات سیاه می‌خندند. در مقابل هم، اگر یک هنرپیشه سیاه بخواهد آنها را به‌زور بخنداند به‌سرعت متوجه می‌شوند.»
او می‌گوید روزبه‌روز استقبال مردم از نمایش‌های سنتی بیشتر شده است و ادامه می‌دهد: «مردم این روزها دارند با تئاتر خیابانی ارتباط برقرار می‌کنند. باید از این ظرفیت‌ها استفاده کرد تا هنرمندان سیاه‌بازی و سایر نمایش‌های آیینی و سنتی بتوانند به میان مردم بیایند و کارشان را ارائه دهند. این کار با احیای نمایش‌های سنتی امکانپذیر است. باید در مدارس و فرهنگسراها اجرای نمایش‌های سیاه‌بازی و سنتی داشته باشیم تا مردم به‌خصوص جوانان با آن آشتی کنند.»

 علی یداللهی
کارگردان، بازیگر و طراح نمایش‌های سنتی
جایزه اول کارگردانی یازدهمین جشنواره نمایش‌های سنتی سال 1380
جایزه اول طراحی صحنه یازدهمین جشنواره نمایش‌های سنتی سال 1380
عضو هیئت مؤسس و هیئت‌مدیره انجمن تئاتر معلولان
آموزش تئاتر به نابینایان و کم‌بینایان



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code