منطقه 15

تفکیک در 3 کشور

نویسنده: مرجان آقبلاغی
می‌گویند هر فرد تهرانی به‌طور متوسط سالانه 6 برابر وزن خود زباله تولید می‌کند...
1396/09/04
  می‌گویند هر فرد تهرانی به‌طور متوسط سالانه 6 برابر وزن خود زباله تولید می‌کند. این در حالی است که در تهران خبری از سطل‌های رنگی زباله‌ نیست؛ همان سطل‌هایی که برای تفکیک پسماندها طراحی شده و در بسیاری نقاط دنیا از شرق تا غرب به وفور دیده می‌شوند. ما اینجا فقط خاکستری رنگ‌های بزرگ داریم، آن هم سر خیابان‌ها که کلی راه است و خیلی از مردم ترجیح می‌دهند زباله هاشان را دم در خانه‌شان بگذارند که یا گربه‌ها تفکیکش کنند یا کارتن‌خواب‌ها که زودتر از ماشین‌های شهرداری سر می‌رسند. حال این سؤال به ذهن می‌آید که مدیریت پسماند صحیح چگونه باید باشد و چگونه سوئد و آلمان می‌توانند قهرمان‌های محیط‌زیست لقب بگیرند؟

آلمان؛ دستیابی به اقتصاد مبتنی بر بازیافت
آلمان در مبارزه علیه انباشت زباله‌ها بسیار موفق عمل کرده است و امروز برای مردمش مدیریت پسماند امری بدیهی تلقی می‌شود. تولید سالانه 30 میلیون تن زباله خانگی و به‌طور کل 325 میلیون تن زباله (به علاوه ضایعات ساختمانی و خودرو) و رابطه علت و معلولی میان رعایت نکردن بهداشت شهری و افزایش روزافزون بیماری‌هایی مانند وبا، تلنگری بود بر ژرمن‌ها تا از قرن نوزدهم رفته رفته مدیریت پسماند، تکنولوژی پسماند و مقررات لازم را گسترش دهند! مدیریت پسماند در این کشور همچون دیگر کشورها از جمع‌آوری و دفع مواد زاید آغاز و تا مدیریت حرفه‌ای آن ادامه پیدا کرد؛ تا جایی که در سال‌های اخیر هدف آلمان از سیاست‌های اتخاذ شده در حوزه مدیریت پسماند، دستیابی به اقتصادی مبتنی بر بازیافت است که باعث صرفه‌جویی در منابع و کاهش اثرات نامطلوب روی محیط‌زیست می‌شود. کشوری که روزی دفع زباله را تنها راه‌حل خود در برابر کپه‌های آشغال می‌دید، امروز به مرحله‌ای رسیده که این رویکرد را آخرین راه خود می‌داند؛ کاهش تولید زباله، استفاده مجدد، بازیافت و بازیابی انرژی برای دولت و مردم آلمان در اولویت قرار دارد و سیستم Green Dot توانسته این معضل را تا حدودی زیادی حل کند. در واقع سیستم دوگانه آلمان در جمع‌آوری پسماندها حالا به یک سمبل و استاندارد حافظت از محیط‌زیست در اتحادیه اروپا بدل شده است و به واسطه آن تولیدکنندگان یا فروشندگان باید برای بسته‌بندی محصولات خود حتماً از این سیستم استفاده ولوگوی آن را خریداری کنند؛ هرچه بسته‌بندی بزرگ‌تر باشد، باید مبلغ بیشتری هم بابت آن بپردازند. در نتیجه این سیستم هوشمند تولیدکنندگان را بر آن داشت که کاغذ و فلز کمتر و شیشه نازک‌تر تولید کنند.

روسیه؛ همکاری20 نهاد برای خلاصی از شر زباله‌ها
وزارت محیط‌زیست و منابع طبیعی روسیه در گزارشی آورده است که مردم این کشور سالانه حدود 60 میلیون تن MSW (مواد زائد جامد شهری) تولید می‌کنند؛ به عبارتی سهم هر نفر سالانه 400‌کیلوگرم است. اگرچه به گفته برخی ساکنان این کشور پنج یا شاید 6 سال است که دولت روسیه با جدیت مدیریت پسماند را اجرا می‌کند، اما مدیریت زباله و پسماند در روسیه از کنترل خارج شده و به چیزی بیش از اعلام وضعیت فوق‌العاده نیاز دارد؛ چراکه به سطح فاجعه باری رسیده است. از آن جا که صنعت پردازش و استفاده از کوره‌های زباله‌سوز تنها راه نجات این کشور است، 20 صنعت و نهاد مختلف دست به دست هم داده‌اند تا شهری مانند مسکو را از شر انبوه زباله خلاص کنند. مراکز دفن زباله در مسکو به شیوه متداول در همه کشورها عمل می‌کند که باید زباله‌ها را در زیر زمین دفن کنند. تا آن جا که مربوط به دفن زباله‌های خشک است، سازمان پسماند روسیه خوب عمل کرده است. اما مشکل این است که دولت روسیه پسماندهای شیمیایی را هم به همین شیوه دفن می‌کرد، آلودگی آب و هوا و راه افتادن شیرابه هم ثمره این امر بود تا اینکه تصمیم بر آن شد که این پسماندها را تجزیه کند؛ یعنی رطوبت و اکسیژن را از آن گرفته، بسته‌بندی کرده و در خاک فرو کنند. برای مدت مدیدی این شیوه از پردازش زباله فوق‌العاده بود؛ بسته‌بندی پسماندها موجب می‌شد تا مکان کمتری را اشغال کنند، حتی انتقال آنها نیز راحت‌تر و البته کم هزینه‌تر بود. البته به نظر می‌رسد اگر دولت روسیه تلاش کند تا تکنولوژی و فن‌آوری‌های مدرن دنیا را به خدمت بگیرد، تا سال 2025 می‌تواند به سیستم بازیافتی سازگار با محیط‌زیست دست پیدا کند؛ این یعنی بازیافت 45‌درصد پسماندهای شهری. و این در حالی است که اکنون 92 تا 96‌درصد از مواد زائد شهری در روسیه نه بازیافت و نه دوباره استفاده می‌شوند، اگرچه به سادگی به محل‌های دفن زباله حمل می‌شوند، اما در آنجا هم با کوهی از زباله‌ها مواجه می‌شویم.

ژاپن؛ تکنولوژی و جمع‌آوری 100درصدی زباله‌ها
به توکیو یا هر شهر دیگری در ژاپن که وارد شوید، نه به‌عنوان ساکنی جدید که حتی اگر برای سفری چندروزه به این شهرها می‌روید، همان ابتدای کار یکی از دستورالعمل‌های 21 صفحه‌ای را برای جمع‌آوری زباله در اختیارتان می‌گذارند. توکیو با داشتن 23 منطقه شهرداری، دارای 23 سیستم مختلف جمع‌آوری زباله است که برخی از آنها را روزانه و برخی را هفتگی جمع‌آوری می‌کنند؛ به طول مثال زباله‌های غذا یا کاغذ را روزانه و زباله‌های شیمیایی و باتری را هفتگی یا حتی ماهانه جمع‌آوری می‌کنند. ژاپن از جمله کشورهایی است که بخش اعظم زباله‌هایش شامل پسماندهای صنعتی می‌شود اما چه چیزی موجب شده تا این کشور فکری به حال تولید پسماندهای خود کند و مردم به این مسئله اهمیت بدهند و از دستورالعمل‌های خاصی پیروی کنند؟ سال 1960 شاید زودتر یا کمی‌دیرتر از آن، اما در همان زمان‌ها دولت ژاپن به این نتیجه رسید که دفن زباله‌کاری بیهوده است و حتماً راه بهتری هم برای خلاص شدن از دست آن همه زباله می‌تواند وجود داشته باشد؛ سوزاندن پسماندها و بعدها بازیافت، مخصوصاً برای وسایل الکترونیکی و آن بخش از تکنولوژی که مدام از رده خارج می‌شود و جای خود را به پیشرفته‌ترین‌های بعدی می‌دهد، بهترین ایده‌ای بود که نزدیک به یک دهه قبل به ذهن مقامات این کشور رسید؛ چراکه سرزمین نه چندان فراخ و گسترده ژاپن محل کافی برای دفن زباله نداشت. امروز ژاپن مجهز به بهترین و کاربردی‌ترین امکانات برای بازیافت و انهدام زباله‌هاست. این در حالی است که وقتی صحبت از کوره‌های زباله‌سوزی به میان می‌آید، برخی تصور می‌کنند که احتمالاً با محیطی کثیف، گرم و آلوده روبه‌رو هستند، اما دولت توکیو به لطف فن‌آوری‌های جدید، پیشرفته و البته سازگار با محیط‌زیست، توانسته بر این مشکل نیز فائق آید تا جایی که هر سال مدارس این شهر توری را برای بازدید دانش‌آموزان از کوره‌های زباله‌سوزی راه‌اندازی می‌کنند. هزاران نفر در سازمان بازیافت زباله شهر توکیو مشغول هستند تا بتوانند زباله‌ها را به‌طور 100‌درصد از سطح زمین جمع‌آوری، تفکیک و در دمای 800 درجه سانتی‌گراد بسوزانند.






ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code