منطقه 17

خانه‌ات آباد حاج جعفر

نویسنده: رابعه تیموری
از تعطیلی بازار روز و میدان میوه‌ و تره‌بار محله امامزاده‌حسن(ع)، زمان زیادی می‌گذرد. میدان تره‌باری که زیر پل قدیمی امین‌الملک قرار داشت و نه تنها نیاز اهالی محله امامزاده‌حسن(ع) برای دسترسی به یک بازار روز را پاسخ می‌داد، بلکه کمبود میدان میوه و تره‌بار در محله آذری را هم تا اندازه‌ای رفع کرده بود...
1396/09/14
  از تعطیلی بازار روز و میدان میوه‌ و تره‌بار محله امامزاده‌حسن(ع)، زمان زیادی می‌گذرد. میدان تره‌باری که زیر پل قدیمی امین‌الملک قرار داشت و نه تنها نیاز اهالی محله امامزاده‌حسن(ع) برای دسترسی به یک بازار روز را پاسخ می‌داد، بلکه کمبود میدان میوه و تره‌بار در محله آذری را هم تا اندازه‌ای رفع کرده بود. این بازار روز پیش از برچیده‌شدن پل تعطیل شد و پس از آن اهالی محله‌های آذری و امامزاده‌حسن(ع) برای خرید میوه و سبزی تازه و ارزان مجبور بودند فاصله طولانی محله خود تا میادین میوه و تره‌بار محله‌های بهاران و یافت‌آباد را طی کنند. به تازگی به همت «جعفر عزیزی» یکی از اهالی محله آذری، در خیابان شهید قدرت پاکی بازار روز و میدان میوه و تره‌بار ایجاد شده است. او یکی از گاراژهای متروکه و قدیمی محله آذری را به این مرکز خدماتی تبدیل و برای تعدادی از هم‌محله‌ای‌هایش فضای کسب و کار به وجود آورده است.

    یک بازارروز پر از میوه‌های رنگارنگ
تابلو پاکیزه و براقی که بر سردر میدان میوه و تره‌بار محله آذری نصب شده، نشان می‌دهد از راه‌اندازی میدان زمان زیادی نگذشته است. پشت در آهنی میله‌ای و رنگ‌ نخورده میدان، تعداد زیادی غرفه مجزا به چشم می‌خورد که تعدادی از آنها هنوز خالی هستند. راسته غربی میدان با غرفه عرضه میوه شروع می‌شود. قرار گرفتن سینی‌های پر از میوه‌ رنگارنگ و دستچین در ورودی میدان، به نمای بیرونی آن چشم‌انداز رنگین و زیبایی بخشیده است. روی پیشخوان و سینی‌های بزرگ غرفه، انواع و اقسام میوه و صیفی‌ به چشم می‌خورد و این غرفه شلوغ‌تر از غرفه‌های دیگر به نظر می‌رسد اما «‌‌احمد احمدی» از کاسبی‌اش چندان راضی نیست و انتظار دارد در این محله لبریز از جمعیت، مشتریان بیشتری داشته باشد. احمدی، کاسب غرفه میوه‌فروشی است. او در زمینه فروش میوه و صیفی‌ تجربه‌ای 15 ساله دارد و در محله‌های مختلف بالاشهر و پایین‌شهر تهران کاسبی کرده است. احمدی وقتی مطلع شده در محله آذری بازاری تأسیس شده که غرفه‌های آن را با اجاره‌بهایی پایین در اختیار کاسبان می‌گذارند، اینجا را برای کاسبی انتخاب کرده تا کاهش هزینه‌های کار و کسب، به دخل و روزی‌اش رونق دهد. او می‌گوید: «اوایل فقط قسمت انتهایی گاراژ به بازارچه تبدیل شده بود و مدتی بعد ساختمان جلو گاراژ را هم تخریب و به فضای بازارچه اضافه کردند. من از نخستین کاسبان بازار هستم و قبلاً در انتهای گاراژ غرفه داشتم.»

    فعالیت غیرقانونی دستفروشان عامل کسادی بازار
شاید به قول «‌‌تقی رضایی» فراوانی تعداد میوه‌فروشان دوره‌گرد در خیابان شهید پاکی سبب شده کار و کسب آنها آنطور که باید و شاید رونق نگیرد. «رضایی» سبزی‌فروش بازار است. او 2 ماه پیش در میدان میوه و تره‌بار آذری مشغول به کار شده است. رضایی می‌گوید: «ما سبزی تازه و آب‌نزده به میدان می‌آوریم تا مشتری رضایت داشته باشد. اگر هم کسی از کیفیت میوه و سبزی ناراضی باشد بعد از فروش جنس را پس می‌گیریم، اما باز هم مشتریان زیادی نداریم و بسیاری از اهالی از دستفروشانی خرید می‌کنند که غروب سر و کله‌شان پیدا می‌شود. افرادی هم که مجوز و پروانه کسب ندارند، در گاراژها و املاک قدیمی خود میوه و سبزی می‌فروشند و موجب کسادی کار ما می‌شوند. اگر شهرداری با این کاسبان برخورد قانونی کند بازار رونق می‌گیرد.» اغلب کاسبان بازار پیش از آنکه در میدان میوه و تره‌بار آذری غرفه‌دار شوند در عالم کسب و کار فراز و فرودهای بسیاری را پشت سر گذاشته‌اند و فرصت تازه شغلی خود را مغتنم می‌شمارند. غرفه فروش مواد شوینده و لوازم بهداشتی سومین غرفه راسته غربی میدان است و «‌‌مسعود عزیزی» در آن فعالیت می‌کند. عزیزی قبلاً در صنف خرید و فروش آهن مشغول بوده و پس از کسادی بازار آهن به این کسب روی آورده است. عزیزی می‌گوید: «همه اجناس با قیمتی پایین‌تر از نرخ معمول عرضه می‌شوند و در مورد بعضی از کالاها تخفیف قیمت به بالای 30‌درصد می‌رسد، اما بسیاری از ساکنان محله از امکانات و نوع محصولات عرضه‌شده در میدان اطلاع ندارند و از مراکزی خرید می‌کنند که اجناس‌شان را با قیمت بالا و سود زیاد به فروش می‌رسانند.» او معتقد است راه‌اندازی این بازار قدم بزرگی است و با دایر شدن آن، زمینه اشتغال تعدادی از جوانان محله به وجود آمده است.

    برای سود بیشتر طمع نکنیم
غرفه‌ای که در همسایگی غرفه عرضه محصولات بهداشتی قرار دارد، هنوز فعال نشده است. قرار است در اینجا حبوبات، برنج و مواد غذایی دیگر به فروش برسد. «‌‌آیت‌الله شکرانی» در غرفه کوچک و جمع و جورش به اندازه یک سوپرمارکت بزرگ وسایل چیده و در بساطش از رب و ماکارونی و تن ماهی تا بیسکوییت و چیپس و بستنی یخی یافت می‌شود. اما قرار گرفتن انواع لبنیات محلی داخل ویترین جلو غرفه‌اش نشان می‌دهد او روی فروش بالای این محصولات خوش‌طعم و سالم محلی، حساب باز کرده است. شکرانی مسن‌ترین کاسب بازار روز آذری است و پس از بازنشستگی از خدمت دولتی و کارمندی، یکی از غرفه‌های میدان را اجاره کرده تا دخل کاسبی‌اش، گوشه‌ای از خرج و برج زندگی‌اش را تأمین کند. شکرانی می‌گوید: «ما اجاره‌بهای بالایی پرداخت نمی‌کنیم. به همین دلیل سود را کم کرده‌ایم و اجناس را با قیمتی پایین‌تر از نرخ بازار در اختیار مردم قرار می‌دهیم.» در راسته شرقی تعداد غرفه‌های خالی بیشتر است. کنار آرایشگاه مردانه‌ای که در یکی از غرفه‌های راسته فعالیت می‌کند، بنری نصب شده که روی آن نرخ اصلاح سر و صورت در این آرایشگاه را اعلام کرده‌ است. تفاوت مبلغ ذکرشده بر روی بنر با نرخ معمول در آرایشگاه‌های مردانه محله قابل توجه است و نشان می‌دهد اغلب کاسبان بازار مانند شکرانی در تعیین نرخ‌ و سود خدمات و محصولاتشان منصف و قانع بوده‌اند. غرفه‌های عرضه مواد پروتئینی و فروش لوازم پلاستیکی غرفه‌های مجاور آرایشگاه هستند. به نظر می‌رسد پیشنهاد «‌‌میثم محمدیان» کلید رونق بازار روز محله آذری و افزایش رضایتمندی کاسبان بازار باشد. محمدیان کاسب غرفه فروش مواد پروتئینی است و چند هفته پیش به جمع کاسبان میدان پیوسته است. او اطلاع‌رسانی و تبلیغات مناسب را برای افزایش استقبال مشتریان ضروری می‌داند. محمدیان می‌گوید: «قبلاً سوپر گوشت بزرگ و مجهزی داشتم، اما اجاره‌بهای مغازه و هزینه‌های اداره آن بالا بود و نمی‌توانستم پرداخت کنم. اجاره‌بهای این غرفه پایین است و هزینه‌های کاسبی‌ام پایین آمده، اما برای معرفی بازار تبلیغات مناسبی انجام نشده و بسیاری از اهالی از فعالیت میدان و خدماتش اطلاع ندارند.»

اهالی از فعالیت میدان تره‌بار رضایت دارند
اینجا سبد خرید ما تکمیل می‌شود
شاید نظر کاسبان میدان میوه و تره‌بار آذری درست باشد و از 8 هزار و 700 خانوار ساکن در محله، تعداد زیادی از راه‌اندازی بازار روز آذری مطلع نباشند، اما آن دسته از اهالی که این مرکز را برای خرید روزانه خود انتخاب کرده‌اند، معتقدند ایجاد این مرکز خدماتی سبب افزایش رفاه و آسایش آنها شده است. «‌‌مجید محمدی» در محله آذری سکونت دارد. او از مشتریان پروپاقرص غرفه‌های فروش میوه و سبزی است. محمدی می‌گوید: «اینجا همه لوازم مورد نیاز سفره خانواده‌ یافت می‌شود و مشتریان با خرید از اینجا در وقت و هزینه خود صرفه‌جویی می‌کنند. دایرشدن این بازار موجب رفاه و آسایش ساکنان محل شده است.»
«‌‌مریم ابراهیمی» مایحتاج خانواده خود را از میدان میوه و تره‌بار آذری تهیه می‌کند. او می‌گوید: «قیمت و کیفیت محصولات بازار مناسب است و اجناس ارزان‌تر از مغازه‌ها و سوپرماکت‌ها عرضه می‌شوند.» این بانوی ساکن آذری کمبود سرانه‌ها و امکانات خدماتی و رفاهی را از مهم‌ترین مشکلات اهالی عنوان می‌کند و معتقد است میدان میوه و تره‌بار از مراکز خدماتی ضروری و مورد نیاز هر محله است. «‌‌سیدآیت حقی» می‌گوید: «حاج‌جعفر عزیزی برای هم‌محله‌ای‌هایش کار بزرگی انجام داده است. مردم اینجا از نظر مالی در رفاه نیستند و در این بازار با پرداخت هزینه پایین‌تری می‌توانند خرید کنند.» حقی در کوچه شهید مکاری زندگی می‌کند.

اینجا یک گاراژ متروکه بود
ساکنان قدیمی خیابان شهید قدرت پاکی روزهایی را به خاطر دارند که در نبش کوچه شهید مکاری (سازمان گوشت سابق) گاراژی بزرگ و وسیع وجود داشت که وسط آن برای نگهداری مواد پروتئینی، سوله بزرگی تعبیه شده بود. این گاراژ که به سازمان گوشت معروف شده بود پس از پیروزی انقلاب اسلامی به یکی از مراکز توزیع گوشت سهمیه‌ای تبدیل شد. در هر مرحله از توزیع مواد پروتئینی یارانه‌ای، اهالی با دفترچه‌های بسیج اقتصادی یا کوپن ارزاق که در دست داشتند مقابل سازمان گوشت صف می‌کشیدند و این صف عریض و طویل گاهی تا انتهای خیابان شهید قدرت پاکی (اردشیر سابق) می‌رسید. پس از پایان طرح توزیع یارانه‌ای اقلام خوراکی، ساختمان پرجنب‌وجوش سازمان گوشت به محلی متروکه تبدیل شد که بر شرایط فعلی آن نظارتی وجود نداشت. ‌‌حاج‌ «احمد شهیدی» شورایار محله آذری تعریف می‌کند: «پس از تعطیلی سازمان گوشت، تعدادی از شهروندان زباله‌ها و نخاله‌های ساختمانی خود را در این مکان متروکه رها می‌کردند و با گذشت زمان، گاراژ موسوم به سازمان گوشت محل تجمع جانوران موذی و پرسه سگ‌ها و گربه‌های ولگرد شده بود.» کم‌کم فضای داخل این گاراژ وسیع که با وجود دیوارهای بلند اطرافش از معرض دید رهگذران دور بود، سرپناه و پاتوق امن معتادان و افراد ناباب شد.

گاراژ متروکه، محله را ناامن کرده بود
«راضیه رمضانی» از ساکنان قدیمی خیابان شهید مکاری است. او می‌گوید: «هر روز غروب آفتاب سروکله غریبه‌هایی پیدا می‌شد که ظاهرشان نشان می‌داد معتاد و بی‌خانمان هستند. آنها به داخل این گاراژ می‌رفتند و گاهی که بر سر معامله موادمخدر یا مسائل دیگر با هم اختلاف پیدا می‌کردند، صدای داد و هوارشان آن سر کوچه شنیده می‌شد. اهالی آرامش و امنیت نداشتند و خانواده‌ها با ترس و دلهره در محل رفت‌وآمد می‌کردند.» سال 1387 ‌‌حاج «جعفر عزیزی» ملک را خریداری می‌کند. حاج‌جعفر از کاسبان قدیمی و سرشناس محله آذری بود و مردم امیدوار شدند که به اوضاع محل سروسامانی ببخشد. عزیزی می‌گوید: «این گاراژ به دلیل موقعیت محلی و داشتن 800 ‌مترمربع مساحت، مکان مناسبی برای ساخت یک مجتمع تجاری بود. سال 1387 پس از خریداری ملک، برای دریافت جواز مجتمع تجاری اقدام کردم. روند دریافت جواز 2ـ 3 سال طول کشید، اما پس از دریافت جواز تحریم‌های تجاری که علیه کشورمان وضع شده بود، من و مشاورانم را در ساخت مجتمع مردد کرد. در این شرایط مدت اعتبار جواز ساخت مجتمع تجاری به پایان رسید و پس از صرف دوره‌ای 3 ساله، دوباره جواز ساخت دریافت کردم.» حاج‌جعفر عزیزی از اهالی محله آذری است و مشکلات وجود این گاراژ متروکه در قلب محله را به خوبی احساس کرده بود. همین درک و احساس مسئولیت در برابر مشکلات اهالی هم سبب شد که این مکان را برای سرمایه‌گذاری انتخاب کند، اما طولانی‌شدن انتظار مردم برای سرو سامان دادن به اوضاع ملک، آنها را دلگیر و گلایه‌مند کرده بود.

خدمت به محله، وظیفه شهروندان است
عزیزی از اعضای قدیمی مجموعه محبان قرآن و عترت جنوب غرب تهران بود وحاج «احمد شهیدی» شورایار محله آذری، ریاست هیئت‌مدیره این مجموعه را برعهده داشت. شهیدی با توجه به کمبود سرانه‌های خدماتی محله و نیاز اهالی به میدان میوه و تره‌بار به عزیزی پیشنهاد کرد در ملکش بازار روز دایر کند. حاج‌جعفر تصمیم گرفته بود به جای ساخت مجتمع تجاری در این محل مجتمع مسکونی بنا کند، اما با طرح این پیشنهاد و درخواست از سوی شورایار محله، از منافع مادی ساخت و فروش مجتمع مسکونی صرفنظر کرد تا اهالی که 20 سال دردسرهای همجواری با ساختمان متروکه سازمان گوشت را تحمل کرده بودند از مزایای وجود بازارروز بهره‌مند شوند. سال گذشته این بنای قدیمی فرو ریخت و در زمین آن با هزینه شخصی حاج‌جعفر میدان میوه و تره‌بار محله آذری پا گرفت. شهیدی می‌گوید: «غرفه‌های بازار روز با اجاره‌بهای پایینی در اختیار افراد بومی محل قرار گرفته و برای تعداد زیادی کار ایجاد شده است. حاج‌جعفر عزیزی این اجاره‌بها را هم در اختیار مجتمع محبان قرآن و عترت جنوب غرب تهران قرار داده و از منافع مادی بازارروز صرف‌نظر کرده است.» شورایار محله آذری خبر می‌گوید به‌زودی در این بازار یک نانوایی هم دایر می‌شود. حاج‌جعفر با فروتنی این اقدام ارزشمند خود را قدمی کوچک برای رفاه اهالی می‌نامد.
  • 9صبح زمان شروع و ساعت 21 زمان پایان فعالیت روزانه میدان میوه و تره‌بار است. در فاصله ساعت 14 تا 16 هم میدان تعطیل است.
  • 30نفر از افراد بومی محله در میدان میوه و تره‌بار آذری مشغول به کار شده‌اند.
  • 10غرفه تاکنون در بازار روز محله آذری دایر شده است.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code