منطقه 18

روز و روزگار سماورهای ذغالی و نفتی

نویسنده: معصومه فرجی
گاهی از کنار برخی از مغازه‌ها که می‌گذریم با خود می‌گوییم مگر این شغل‌ها هنوز هم می‌تواند منبع درآمد خانواده‌ای باشد که افرادی به آن مشغول هستند...
1396/09/05
 گاهی از کنار برخی از مغازه‌ها که می‌گذریم با خود می‌گوییم مگر این شغل‌ها هنوز هم می‌تواند منبع درآمد خانواده‌ای باشد که افرادی به آن مشغول هستند. یکی از این شغل‌ها که در قدیم رونق بسیاری داشت و این روزها کمتر جوانی به سراغ آن می‌رود سماورسازی و تعمیرات سماور است. «محمد کاظم‌لو» تنها سماور‌ساز و تعمیرکار سماور محله شاد‌آباد است که هنوز هم با عشق و علاقه بسیار در مغازه‌اش به تعمیر سماورهای اهالی محله مشغول است. با او درباره شغلش صحبت می‌کنیم و او درحالی که درحال تعمیر سماور یکی از اهالی محله است پاسخ سؤال‌های ما را می‌دهد.

50سال عمر برای یک سماور خوب
برای صحبت با سماورساز قدیمی محله شمس‌آباد به خیابان 15 متری انصاری می‌رویم. «محمد کاظم لو» کاسب سماور‌ساز محله شمس‌آباد که 60 سال دارد از حدود 20 سالگی وارد حرفه سماور‌سازی شده است. او درباره انتخاب این شغل می‌گوید: «درقدیم جوان‌ها کمتر به دنبال تحصیل بودند و بیشتر به سراغ شغل‌های آزاد پردرآمد می‌رفتند. من نیز همانند بسیاری از جوانان در آن سال‌ها شغل‌های متفاوتی را انتخاب می‌کردم و به‌صورت موقتی چند ماهی کار می‌کردم. اما زمانی که وارد شغل سماورسازی شدم و در کنار استادم رستم توانچه ساخت سماور را یاد گرفتم علاقه بسیاری به این حرفه پیدا و احساس کردم این شغل همان شغلی است که می‌خواهم به‌صورت دائمی به آن بپردازم. در آن سال‌ها بیشتر سماورها برنجی بود و زمانی که ورق‌های بریده شده را به سماور تبدیل می‌کردیم احساس بسیار خوبی داشتم. یک سماور خوب باید 50 سال عمر کند. برای اینکه مطمئن شوید یک سماور از جنس برنج است با ناخن زیر آن خط بیندازید و اگر زردرنگ بود جنسش از برنج است و کیفیت خوبی دارد. سماورها و کتری‌های استیل هم نباید به آهنربا بچسبند.»

خوش قولی شرط کاسبی
داخل مغازه سماورساز محله پر است از سماورهایی که اهالی برای تعمیر به این مغازه آورده‌اند. روی هریک اسم آنها نوشته شده است. کاظم لو درباره زمانی که هر سماور برای تعمیر نیاز دارد می‌گوید: «سماورهایی که برای تعمیر آورده می‌شوند بعضی نیاز به تعویض قطعات و بعضی‌ نیز مشکلات اساسی‌تری دارند و برای تعمیر آنها زمان بیشتری لازم است. در کار ما خوش‌قولی یکی از شرط‌های کاسبی است. به همین دلیل سعی می‌کنم سماورهایی که برای تعمیر به مغازه آورده می‌شود را در اسرع وقت حاضر کنم. برای اینکه در نظر مشتری‌ها آدم بدقولی نباشم معمولاً برای هر سماور قول یک روز بعد را می‌دهم اما از همان لحظه دست به کار می‌شوم تا هرچه سریع‌تر آن را تعمیر کنم.» کاظم لو با لبخند کوچکی ادامه می‌دهد: «مشتری‌هایم از من کمی بدقول‌تر هستند و شاید سماوری هفته‌ها و ماه‌ها در مغازه‌ام بماند با این همه هیچ‌وقت به مشتری‌هایم نمی‌گویم چرا دیر به سراغ سماور آمده‌اید.»

مشتری راضی باشد، خدا راضی می‌شود
کسب رضایت مشتری تنها با رعایت حقوق مشتری ممکن است و برای رسیدن به این هدف باید انصاف داشت. کاسب قدیمی محله در این باره می‌گوید: «تعمیرات سماور و کتری‌، کاری نیست که بتوانم کنار بگذارم چون اگر من این کار را نکنم بسیاری از خانواده‌ها به خاطر یک نقص کوچک در کتری و سماور خود مجبور می‌شوند آن را کنار بگذارند. با اینکه کار ما سختی‌های خود را دارد و در روزهای گرم سال مجبورهستیم لحیم‌کاری کنیم اما به دلیل اینکه مردم محله ما وضعیت اقتصادی خوبی ندارند همیشه کمترین مبلغ را برای تعمیر از اهالی خواسته‌ام. بارها پیش آمده که اهالی از قیمت تعمیر سماورهای خود تعجب کرده‌اند اما برای من رضایت مشتری و رضایت خدا مهم‌ترین چیز است.»

سماورهای چینی تنها زیبایی دارند
ورود کالاهای خارجی به‌خصوص کالاهای بی‌کیفیت چینی در هر حرفه و صنعتی بسیاری از صنعت‌کاران ما را دچار مشکل کرده‌اند. سماورساز قدیمی محله شادآباد که دل‌خوشی از سماورهای چینی موجود در بازار ندارد می‌گوید: «نخستین سماورها روسی بودند و با زغال و نفت کار می‌کردند و با آمدن گاز مردم بیشتر به سراغ سماورهای گازی رفتند. چای دم کرده بر روی سماورهای قدیمی طعم بسیار خوبی داشت اما در سال‌های اخیر سماورهای بی‌کیفیت چینی که تنها ظاهر زیبایی دارند بیشتر نظر مردم را به خود جلب کرده‌اند. این سماورها از نظر جنس بدنه بسیار ضعیف هستند متأسفانه لوازم جانبی آنها هم در بازار موجود نیست و اگر خراب شوند دیگر قابل تعمیر هم نیستند. اگر مردم ما به جای خرید لوازم بی‌کیفیت خارجی که یکبار مصرف هستند از تولیدات داخلی حمایت کنند، جوانان کشور ما کمتر با مشکل بیکاری مواجه می‌شوند.»

مشتری مدار و خوش انصاف
«احمد رحیم‌زاده» روبه‌روی سماورسازی مغازه خواربارفروشی دارد. او که بیش از 15سال است با کاظم لو همسایه است می‌گوید: «بسیار خوش رو و مردمدار است و کارش را به درستی انجام می‌دهد. تا به حال پیش نیامده که مشتری از او ناراضی باشد. همه اهالی محله حداقل یکبار به مغازه او سر زده‌اند و وسایل خود را برای تعمیر به این مغازه آورده‌اند. همیشه سعی می‌کند مراعات حال مشتری‌هایش را کند و انصاف را در کارش در نظر بگیرد. سماورهایی که برای تعمیر پیش او می‌آید مدت‌ها نیاز به تعمیر مجدد ندارد و وسایلی که به کار می‌برد، کیفیت بسیار خوبی دارد.»

به موقع کار را تحویل می‌دهد
یکی دیگر از همسایه‌های قدیمی کاظم‌لو، «زهرا الوندی» است که حدود 30 سالی می‌شود این کاسب قدیمی را می‌شناسد. او می‌گوید: «خانه‌ام در همسایگی مغازه سماورسازی است و در این مدت همه کسانی که پیش او آمده‌اند راضی بوده‌اند. با اینکه بیشتر در نزدیکی‌های سال نو و ماه محرم و صفر تعداد مشتری‌هایش بیشتر است اما هوای مشتری‌های خود را دارد و هزینه‌ای که برای تعمیر می‌گیرد نسبت به مناطق دیگر بسیار پایین است. در کارش بسیار خوش‌قول است و همان روزی که می‌گوید سماور‌ها را درست کرده و تحویل مشتری‌هایش می‌دهد.»






ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code