منطقه 18

فـصــل شهروند محوری

نویسنده: رضا موسوی
راه‌اندازی ایستگاه مترو در منطقه، ساخت و توسعه نخستین خط سامانه تندرو در بزرگراه آیت‌الله سعیدی، تجهیز و توسعه مسیرهای ویژه دوچرخه در بوستان‌ها، اصلاح هندسی معابر، ساخت زیرگذرهای عابرپیاده، نوسازی ناوگان اتوبوسرانی و به‌کارگیری اتوبوس‌های جدید برای سامانه‌های تندرو، نصب تجهیزات و ...
1395/10/19
 راه‌اندازی ایستگاه مترو در منطقه، ساخت و توسعه نخستین خط سامانه تندرو در بزرگراه آیت‌الله سعیدی، تجهیز و توسعه مسیرهای ویژه دوچرخه در بوستان‌ها، اصلاح هندسی معابر، ساخت زیرگذرهای عابرپیاده، نوسازی ناوگان اتوبوسرانی و به‌کارگیری اتوبوس‌های جدید برای سامانه‌های تندرو، نصب تجهیزات و دستگاه‌های پایش آلاینده‌های زیست‌محیطی، توسعه سیستم هوشمند و راه‌اندازی مرکز کنترل ترافیک جنوب غرب پایتخت در منطقه ما، افزایش تجهیز تقاطع‌ها به سیستم‌های تشخیص و ثبت تخلف عبور از چراغ قرمز، توسعه سیستم نظارت تصویری، نصب و راه‌اندازی دوربین‌های خودکار ثبت تخلف و... بخشی از طرح‌های مهم معاونت حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری منطقه در سال‌های اخیر بوده است. طرح‌هایی که می‌توانند سبب کاهش‌ تردد خودروهای شخصی در این نقطه از شهر شوند و ضمن ارتقای سطح ایمنی اهالی، زندگی سالم‌تر و بهتری را برای آنان فراهم سازند و در ‌‌نهایت تکه هیجدهم پایتخت را از شهری خودرو محور به شهری انسان محور تبدیل کنند.

 راه‌اندازی ایستگاه مترو نعمت‌آباد
مترو تا همین چند سال قبل از کل جابه‌جایی‌های پایتخت ۵/۴‌درصد سهم داشته که این سهم‌اکنون به بیش از 10‌درصد افزایش یافته. این در حالی است که امسال نیز بیشترین سرمایه‌گذاری برای مترو صورت گرفته. بالأخره بعد از افتتاح 94 ایستگاه مترو، نوبت به اهالی منطقه ما رسید تا شاهد افتتاح نود و پنجمین ایستگاه قطارهای زیرزمینی پایتخت در منطقه‌شان باشند. علی محبی‌نیا، کارشناس حوزه ترافیک منطقه می‌گوید: «این ایستگاه یکی از زیبا‌ترین، کامل‌ترین و مجهزترین ایستگاه‌های مترو تهران به شمار می‌رود. این تجهیزات شامل پله‌برقی، آسانسور مخصوص معلولان از سطح تا خیابان، سیستم تهویه و اطفای حریق است. بر اساس مدل‌ سازی کارشناسان ترافیکی، این ایستگاه میزبان 30 هزار مسافر شهری در روز خواهد بود. حالا فرض کنید این 30 هزار مسافری که قرار بود از روی زمین با خودروها‌ تردد کنند به زیرزمین پایتخت بروند و با قطارهای شهری از یک نقطه به نقطه دیگر منطقه تردد کنند. با این فرض به راحتی می‌توان حدس زد که افتتاح این ایستگاه چه تأثیر شگفت‌انگیزی در انسان‌محور شدن تردد در منطقه دارد.»

 ساخت خطوط جدید بی.آر.تی
اتوبوسرانی تا چند سال قبل در جابه‌جایی‌های شهری، سهم ۱۷ تا ۱۸‌درصدی داشته که ضمن ارتقای کیفی ناوگان، این سهم به بیش از 25‌درصد افزایش یافته است. خطوط اتوبوسرانی تندرو که با استقبال گسترده شهروندان از سال ۸۶ در پایتخت راه‌اندازی شده اکنون روزانه حدود 3 میلیون شهروند را جابه‌جا می‌کند. همچنین بیش از ۵/۲ میلیون نفر دیگر با استفاده از دیگر خطوط شرکت واحد اتوبوسرانی در شهر جابه‌جا می‌شوند. خب خوشبختانه اهالی منطقه ما از داشتن اتوبوس‌های تندرو یا همان سامانه بی.آر.تی محروم بودند که این امکانات هم چند ماهی می‌شود در منطقه ما ایجاد شده است. محبی‌نیا در این زمینه می‌گوید: «خط 10 که بخشی از آن سال‌هاست به بهره‌برداری رسیده، از میدان آزادی شروع شده و با عبور از ۲ بزرگراه محوری محمدعلی جناح و شهید اشرفی اصفهانی، از فلکه دوم صادقیه و پونک عبور کرده و در نهایت به واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی می‌رسد. بخش جنوبی خط ۱۰ هم که حالا در منطقه ما قرار دارد. ادامه این خط در سه‌راه زرند یا همان پل ساوه را به پایانه مسافربری آزادگان در منطقه ما متصل می‌کند و با استقبال چشمگیری مواجه شده است.»

توجه بیشتر به سرمایه‌های اجتماعی
سرمایه‌های اجتماعی یک شهر را ساکنان آن شهر تشکیل می‌دهند. هرچقدر شرایط مناسب‌تری برای تعامل این شهروندان فراهم شود، مسلماً این سرمایه غنی‌تر خواهد شد. اما سؤال اینجاست که پیاده‌راه‌ها چه نقشی می‌تواند در تقویت این سرمایه‌های اجتماعی داشته باشد؟ در پیاده‌راه‌‌ها، حرکت اتومبیل کند‌تر است یا اصلاً وجود ندارد و در ضمن ویژگی‌های کالبدی آنها به شکلی است که باعث تشویق حرکت به شکل پیاده می‌شود. خب، کار‌شناسان اجتماعی هم می‌گویند که این تشویق حرکت به‌صورت پیاده، سطح تعاملات شهروندان را افزایش می‌دهد و در اثر افزایش سطح تعاملات، شاخص‌های سرمایه اجتماعی تقویت می‌شود. در ‌‌نهایت می‌توان به این نکته اشاره کرد که پیاده‌را‌ه‌ها عاملی برای افزایش سرمایه اجتماعی هستند. باید بپذیریم که پایداری در شهر برای اینکه از اعتبار و ارزش لازم برخوردار باشد باید به جنبه‌های اجتماعی توجه کند. منظور از این حرف هم ایجاد و حمایت از محیط‌های انسانی فعال مثل پیاده‌راه‌ها در فضاهای شهری است که کیفیت بالایی را برای زندگی شهروندانش فراهم می‌کند.

 تبدیل دوچرخه‌سواری به یک الگوی حمل‌ونقلی
توسعه و تجهیز مسیرهای ویژه دوچرخه از جمله مهم‌ترین اقداماتی است که در سال‌های گذشته در دستور کار سازمان حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران قرار گرفته. بر این اساس بخشی از۳۷۰ کیلومتر مسیر دوچرخه و یک هزار خانه دوچرخه در شهر تهران در سال جاری راه‌اندازی خواهد شد و بدین‌ترتیب دوچرخه نیز به یکی از مدهای حمل‌ونقلی پایتخت تبدیل می‌شود. اما وضعیت مسیرهای دوچرخه‌سواری در منطقه ما خیلی مطلوب نبود که خوشبختانه اتفاق‌های خوبی در این زمینه در حال رخ دادن است. کارشناس حوزه ترافیک منطقه در این زمینه می‌گوید: «4 کیلومتر مسیر دوچرخه‌سواری فعلاً برای بایسیکل‌رانان منطقه در نظر گرفته شده است. ۱۱ کیلومتر مسیر ویژه دوچرخه در منطقه هم در دست طراحی و ساخته شدن قرار دارد. همچنین در حال حاضر 5 ایستگاه دوچرخه در شبکه دوچرخه‌سواری منطقه در نظر گرفته شده است که تعدادی دوچرخه دارند و می‌توانند در اختیار شهروندان قرار دهند. در حقیقت 100 دوچرخه خریداری شده و آنها را در ایستگاه‌های دوچرخه قرار داده‌اند. یعنی سهم هر خانه دوچرخه منطقه ما ۲۰ دوچرخه است.»

توجه بیشتر به محیط‌زیست و طبیعت
تهران امروز پر شده از اتومبیل و موتورسیکلت و هزار و یک جور وسیله نقلیه موتوری دیگر. عادت کرده‌ایم به دیدن خیابان‌های‌ریز و درشت با ترافیک گره خورده از پشت پنجره‌ نیمه‌باز خانه‌مان به جای درختان سر سبز. عادت کرده‌ایم به دود و بوق و قیل و قال و زل زدن به گلدان پلاستیکی و گل‌های مصنوعی گوشه‌ خانه‌ها، به ساعت‌ها نشستن پای تلویزیون و دیدن مناظر سرسبز از پشت یک قاب شیشه‌ای بیست و چند اینچی. حکایت تهران ما شده شهری پر از اتومبیل با آب و هوایی ناخوش و شاید حالا هیچ‌کس باور نکند که این شهر روزگاری قریه‌ای بوده با آب‌وهوایی خوش. این روز‌ها درخت‌ها، برگ‌ها، گل‌ها، صدای آب برای ما حکم عکس یادگاری را دارد، حکم‌‌ همان پرده‌ قلمکار و دست خط پدری که گهگاه سراغشان می‌رویم و با دیدنشان ته دلمان غنج می‌رود. باید اعتراف کنیم که بیگانه شده‌ایم با طبیعت. اما پیاده‌راه‌ها دوباره می‌تواند میان ما شهروندان و ته مانده طبیعت این شهر میانجیگری کند. وقتی پای اتومبیل‌ها در میان نباشد، آنوقت هم ما و هم طبیعت شهرمان بیشتر فرصت نفس کشیدن پیدا می‌کند. اصلاً شاید با توسعه پیاده‌راه‌ها، روزی دوباره سقف شهرمان آبی‌رنگ شود.

 راه‌اندازی خطوط ویژه
اگرچه در سراسر دنیا تاکسی جز حمل‌ونقل عمومی محسوب نمی‌شود و حمل‌ونقل نیمه عمومی به حساب می‌آید، اما در کشور ما تاکسی‌ها سهم بسزایی در جابه‌جایی‌های شهری دارند. به همین دلیل مدیریت شهری ضمن آنکه در تلاش است که سهم تاکسی‌ها در جابه‌جایی‌ها افزایش نیابد و در مقابل اتوبوسرانی و مترو بیشترین جابه‌جایی‌ها در شهر را محقق کنند، اما ارتقای کیفیت ناوگان و خدمت‌رسانی در مجموعه تاکسیرانی در دستور کار است. این میان موضوع ساخت خطوط HOV نیز چند سال قبل مطرح شد که هنوز امید می‌رود که برای‌ تردد تاکسی‌ها و خودروهای پر سرنشین این طرح اجرا شود. محبی‌نیا در این خصوص می‌گوید: «از آنجا که هر خط عبوری در یک ساعت تنها 1800 خودرو را جابه‌جا می‌کند و ۱۰ ساعت پیک ترافیک نیز در شبانه‌‌روز وجود دارد، بنابراین از یک خیابان با متوسط 3 خط عبوری روزانه ۸۱ هزار نفر می‌توانند عبور کنند. این در حالی است که با توجه به ظرفیت ۸۰۰ نفره اتوبوس تک‌کابین و 1500 نفری اتوبوس دوکابین، می‌توان تنها با استفاده از ۵۴ دستگاه اتوبوس دوکابین معادل تمام خودروهایی که در طول شبانه‌روز از 3 خط عبوری، استفاده می‌کنند، مسافر جابه‌جا کرد. به این‌ترتیب خطوط ویژه یا همان HOV بهترین راهکار برای حل مشکل ترافیک در شماری از معابر است.»

 مناسب‌سازی معابر برای پیاده‌روی
پیاده‌روی در منطقه از مهم‌ترین عناصر زیرساخت یک «شهر دموکراتیک» است. به گفته کارشناس حوزه ترافیک منطقه، برای امکان زندگی مطلوب و ایمن برای اهالی باید کم‌کم خودرو را به دست فراموشی بسپاریم تا به زندگی غیر‌موتوری باز گردیم. هر کجا خیابان و بزرگراه ایجاد می‌شود، بیشتر از ظرفیت جدیدی که فراهم آمده تقاضای جدید به وجود می‌آید و به عبارت دیگر تقاضا همیشه بر عرضه سبقت گرفته و از این‌رو با صبر و شکیبایی باید نسبت به تغییر نگرش‌ها اقدام کرد. علی محبی‌نیا می‌گوید: «یکی از بزرگ‌ترین پیاده‌راه‌های تهران قرار است در منطقه ما و در مسیر زیرزمینی شده راه‌آهن تهران‌ـ تبریز ساخته شود. این پیاده‌راه مسلماً مهم‌ترین نماد یک شهر انسان محور می‌تواند باشد. البته فقط نباید به فکر ساخت این پیاده‌راه بود و باید معابر دیگر را هم اصلاح کرد. حمل‌ونقل انسان محور زمانی محقق می‌شود که ما همزمان با تأمین روشنایی خیابان‌ها برای حرکت سواره‌ها، روشنایی پیاده‌رو‌ها را نیز برای‌ تردد اهالی تأمین و در ضمن همزمان با لکه‌گیری و روکش آسفالت خیابان‌ها، پیاده‌‌راه‌ها را نیز برای‌ تردد راحت ساماندهی کنیم.»

توجه بیشتر به حمل‌ونقل شهری آسان
این روز‌ها اگر بتوانی زندگی در این شهر سرسام‌آور و شلوغ را فراموش کنی، شاید سریع‌تر بتوانی ده‌ها سال قبل را تصور کنی و قاب عکس‌های سیاه و سفید را یکی‌یکی در ذهنت بچینی؛ تصاویر سال‌هایی که صفت «ابرشهر» برای تهران مفهومی نداشت و تعدادی کالسکه و گاری برای رفت‌وآمد مردمانش کفایت می‌کرد. زمانی که تهرانی‌ها در چند دقیقه، عرض و طول این شهر را می‌پیمودند و نیازی به میلیون‌ها خودرویی نداشتند که حالا تمام شهرمان را به تصرف خود درآورده‌اند. راستش مقوله حمل‌و‌نقل شهری از آن موضوع‌هایی است که تا آدم می‌شنود بلافاصله یاد ترافیک گره‌خورده، اعصاب خرد و وقت تلف شده شهروندان برای رسیدن به مقصد می‌افتد. حمل‌ونقل در واقع موضوعی محوری در زندگی ما و نیز یکی از مشکلات جدی‌ای است که با آن مواجه‌ایم. این مقوله به روش‌های مختلفی زندگی شهری را متأثر می‌کند. اما راهکارهایی که از سوی کار‌شناسان برای ارتقای کیفیت حمل‌ونقل شهری در یک شهر مطرح شده‌اند همگی بر لزوم توجه بیشتر به نقش عابرپیاده تأکید دارند. در حقیقت سیستم حمل‌ونقل یک شهر پایدار بر مبنای حرکت عابرپیاده شکل می‌گیرد. پیاده‌راه‌ها حرکت عابران پیاده را در فضاهای شهری تسهیل کرده و موجب می‌شوند آنها در فضایی امن و به دور از خودرو حضور یابند.

 آموزش جدی فرهنگ ترافیک
آموزش صحیح فرهنگ ترافیک از دیگر موضوعاتی است که می‌تواند نقش بسزایی در کاهش ترافیک و ارتقای سطح کیفی زندگی شهروندان و ایمنی آنان داشته باشد و ما را به سمت رسیدن به شهری انسان محور پیش ببرد. به گفته کارشناس حوزه حمل‌ونقل و ترافیک منطقه، آشنایی کودکان و نوجوانان با موضوع عبور و مرور و ارتقای فرهنگ ترافیک، از جمله اهداف آموزشی است که در سال‌های اخیر با جدیت در دستور کار قرار گرفته است. او می‌گوید: «خوشبختانه یکی از پارک‌های ترافیک مجهز تهران در منطقه ما قرار دارد که هر روز مفاهیم ترافیکی را به تعدادی از کودکان منطقه آموزش می‌دهد. کارهای دیگری هم در سطح مدارس منطقه انجام می‌شود. در واقع ترافیک روان فردا نیازمند آموزش‌ صحیح به کودکان امروز است و از آنجا که آینده شهر متعلق به کودکان و نوجوانان است، امروزه بسیاری از مشکلات ترافیک شهر از نبود برنامه‌ریزی و آینده‌نگری و فقدان آموزش‌های صحیح در گذشته نشئت می‌گیرد. براساس برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته، تهیه و تولید برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی و چاپ کتاب‌های آموزشی از دیگر اقداماتی است که در دستور کار قرار دارد.»

راه‌حل طلایی
به گفته «پروفسور کوان سیک ‌کیم»، استاد بین‌المللی حمل‌ونقل و ترافیک، استفاده شهروندان تهرانی از خودرو شخصی برای انجام سفرهای روزانه بسیار زیاد است که این موضوع، باعث ترافیک و آلودگی هوا می‌شود و راه‌حل این مشکلات، استفاده هرچه بیشتر مردم از ناوگان حمل‌ونقل عمومی است.

سهم پیاده‌ها و دوچرخه‌ها
به گفته معاون حمل‌ونقل و ترافیک، سهم پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری در حمل‌ونقل درون‌شهری در تهران حدود یک‌درصد و در شهرهای پیشرفته جهان حدود ۳۵‌درصد است، این در حالی است که سهم تاکسی‌ها و موتورسیکلت‌ها در حمل‌ونقل درون‌شهری در این شهر‌ها، حدود یک‌درصد و در تهران حدود 30‌درصد است.







ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code