منطقه 19

ساماندهی دستفروشان از حرف تا عمل

نویسنده: مینا جوانفرد
کنار هم قطار شده‌اند. هریک به نوبت جلو می‌آید و باصدای بلند کالایش را تبلیغ می‌کند. یکی از کیفیت جوراب‌هایش می‌گوید، دیگری از قیمت پایین انگشترهایش. ..
1396/09/08
 کنار هم قطار شده‌اند. هریک به نوبت جلو می‌آید و باصدای بلند کالایش را تبلیغ می‌کند. یکی از کیفیت جوراب‌هایش می‌گوید، دیگری از قیمت پایین انگشترهایش. یکی آدامس می‌فروشد و دیگری نوشت‌افزار. حتی برخی مواد غذایی عرضه می‌کنند آن هم با تست مشتری. پول نقد هم نداشته باشید دستگاه کارتخوان دارند و می‌توانید به راحتی خرید کنید. همه چیز در این شهر زیرزمینی مهیاست، جز آرامش و سکوت. آرامشی که با ظهور پدیده دستفروشی از مترو رخت بربسته و جایش را به این بازار مکاره که در آن از شیرمرغ تا جان آدمیزاد یافت می‌شود داده است، اما سؤال اینجاست که چرا تاکنون اقدامی برای ساماندهی این پدیده انجام نشده است؟ آیا قانونی برای جمع‌آوری دستفروشان مترو وجود دارد؟ این کالاها از کجا می‌آیند و خریدن آنها چه تبعاتی دارد؟ برای پاسخ دادن به این سؤال‌ها سراغ مسئولان و کارشناسان رفتیم و با دستفروشان و مسافران مترو هم صحبت کرده‌ایم.

عبدل‌آباد، ایستگاه اول خرید و فروش
با اینکه مدت زیادی از راه‌اندازی ایستگاه‌های مترو در منطقه ما نمی‌گذرد، اما پدیده دستفروشی راهش را به اینجا هم باز کرده است. 4ایستگاه از 120ایستگاه مترو پایتخت در منطقه ما قرار دارد و همه از طریق خط3 به شبکه حمل‌ونقل زیرزمینی متصل می‌شوند. سفرم را از سر خط یعنی ایستگاه آزادگان شروع کنم. مترو خلوت است و خبری از ازدحام و همهمه نیست. بیشتر مسافران اهالی همین محله‌اند. قطار که می‌رسد خانمی که یک کیف بزرگ به دوش دارد و یک چمدان بزرگ هم حمل می‌کند سوار واگن می‌شود و روی یکی از صندلی‌ها می‌نشیند. در ایستگاه نعمت‌آباد هم تک و‌توک فروشنده بین مسافران سوار می‌شوند و می‌نشینند، اما خبری از فروش و تبلیغ نیست. ایستگاه عبدل‌آباد نقطه شروع ماجراست. این ایستگاه میزبان کسانی است که برای خرید از سراسر شهر آمده‌اند و به همین دلیل مسافران غیرمحلی بیشتری دارد. با ورود مسافران و شلوغ شدن واگن فروشنده‌ها بلند می‌شوند. یکی روسری‌هایش را تبلیغ می‌کند و می‌رود تا دیگری جایش را بگیرد و از مسواک و نخ دندان‌هایش بگوید. انگار کسی خریدار نیست، اما آنها ادامه می‌دهند تا قطار در ایستگاه شریعتی متوقف شود و این دستفروشان جایشان را به فروشنده‌های جدید بدهند.

کار که عار نیست
هرچه جلوتر می‌رویم و به مرکز شهر نزدیک‌تر می‌شویم، هم جمعیت مسافران بیشتر می‌شود و هم فروشنده‌ها. با یکی از فروشنده‌ها پیاده می‌شوم و به بهانه خرید سراغش می‌روم. می‌گوید اسمش ملیحه است. همسرش را سال‌ها پیش از دست داده و با 3بچه قد و نیم قد به تهران آمده تا شاید‌کاری پیدا کند. مدتی در خانه‌های شمال شهر کار می‌کرده و با سختی خرج زندگی را در آورده است. تا اینکه یکی از همسایه‌ها پیشنهاد می‌دهد بیاید و در مترو مشغول شود. می‌گوید: «اوایل خجالت می‌کشیدم. با ماسک و عینک می‌آمدم. همان همسایه‌مان به من یاد داد چه بگویم و چگونه بفروشم، اما بعد از مدتی با خودم گفتم کار که عار نیست. ماسک و عینک را کنار گذاشتم. من هم برای این کار زحمت می‌کشم. نمی‌دانی کمر درد و گردن درد با ما چه می‌کند. جابه‌جا کردن این‌همه جنس کار سختی است.» از سود کار می‌پرسم. می‌گوید: «آن طور که بقیه فکر می‌کنند نیست. بعضی روزها حتی 10 هزارتومان هم فروش ندارم، اما بعضی روزها فروشم بالای 100هزارتومان است که نصف آن سودم است. بالاخره هرجوری هست خرجمان را در می‌آورم.»

مسئول امور بانوان منطقه:
مراکز کوثر پذیرای بانوان سرپرست خانوار است
«راضیه کمانی» مسئول امور بانوان منطقه است که برای این موضوع سراغش رفتیم تا نظرش را بدانیم. او می‌گوید: «از سال‌ها پیش شهرداری مراکز کوثر را برای مهارت‌آموزی زنان سرپرست خانوار تأسیس کرد. ما در این منطقه، 2 مرکز مهارت‌آموزی کوثر داریم. یکی در میدان میوه و تره‌بار برای پاک کردن سبزی و دیگری در بوستان شقایق برای خیاطی. خانم‌ها در این مراکز آموزش می‌بینند و بعد از آن به‌عنوان نیروی کار جذب می‌شوند. حتی برخی از آنها پس از مدتی خودشان کارگاه راه می اندازند و اشتغالزایی می‌کنند. علاوه بر آن در بازارچه‌های فصلی غرفه‌هایی رایگان در اختیار این بانوان قرار داده می‌شود تا محصولشان را عرضه کنند. برخی از بانوان را هم که فقط به دنبال درآمدزایی هستند به فروشگاه‌ها و روزبازارها معرفی می‌کنیم. شاید کار برای فروشندگان مترو در این مراکز برایشان محدودیت می‌آورد یا شاید هم درآمدشان در مترو بیشتر است. به هر حال این موضوع باید کارشناسی شود و به کمک همه اقشار ساماندهی گردد.»

قانون اصلاح شود
آن دسته از مسافران مترو که از حضور دستفروشان در مترو ناراضی‌اند مأموران و مسئولان مترو را مقصر می‌دانند که مانع ورود آنها به قطار نمی‌شوند و جلو آنها را نمی‌گیرند. «محمد احمدی بافنده» مدیرعامل مترو تهران در این‌باره می‌گوید: «ما نمی‌توانیم مانع ورود افراد به ایستگاه مترو یا واگن‌ها شویم. در حال حاضر تنها بر اساس‌بند ۳۳ قانون شهرداری‌ می‌توانیم با سدمعبر مقابله کنیم، اما امکان برخورد با فرد را نداریم. دستفروشی یک پدیده اجتماعی است که به خاطر ضعف قانون در حال رشد است. تهران نخستین شهری است که مترو دارد. وقتی این مشکل را در اینجا نتوانیم حل کنیم به شهرهای دیگر هم می‌رسد و مشکل ایجاد می‌کند. از سویی قانون مشخصی در این موضوع وجود ندارد و همین کار را سخت می‌کند. در مترو تهران، پلیس مترو مستقر نیست و با این حال رایزنی با نیروی انتظامی برای استقرار پلیس در مترو را در دستور کار قرار داده‌ایم تا مأموران انتظامی به اجرایی شدن ضوابط قضایی و پلیسی در مترو کمک کنند.»



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code