منطقه 20

توسعه روستایی و هویت بومی

نویسنده:
وقتی از روستا و زندگی روستایی سخن به میان می‌آید بلافاصله طبیعت بکر، سکوت سحرانگیز و آسمان آبی در ذهن تداعی می‌شود اما زندگی روستایی ویژگی‌های دیگری هم دارد...
1396/08/29
باران بهاری
وقتی از روستا و زندگی روستایی سخن به میان می‌آید بلافاصله طبیعت بکر، سکوت سحرانگیز و آسمان آبی در ذهن تداعی می‌شود اما زندگی روستایی ویژگی‌های دیگری هم دارد. زندگی در روستا یعنی تولید؛ یعنی تلاش. روستاییان برخلاف شهرنشین‌ها بیش از آنکه مصرف‌کننده باشند تولید‌کننده‌اند. تولید انواع محصولات کشاورزی و دامی سبب شده تا توسعه روستایی همواره یکی از رویکردهای اصلی دولت‌ها و مسئولان محلی باشد. توسعه روستایی با اهدف مختلفی صورت می‌گیرد که پیشگیری از مهاجرت روستاییان به شهرها یکی از آنهاست.
شهرستان ری بیش از صد روستا دارد که جمعیت قابل توجهی را در خود جا داده‌اند. تعدادی از این روستاها در محدوده خدمات شهری قرار دارند. با اینکه توسعه روستایی در روستاهای حریم به مراتب بیشتر از روستاهای دورافتاده مورد توجه بوده اما آمارها نشان می‌دهد مهاجرت به شهر در روستاهای حریم شهری بیشتر است. مهاجرت به شهرها یعنی کاهش تولید؛ یعنی افزوده شدن به جمعیت جویای کار، افزایش مشاغل کاذب و ده‌ها و صدها پیامد نامبارک دیگر. در اینجا این سؤال مطرح می‌شود که چرا باوجود توسعه روستایی و انتقال خدمات و امکانات گوناگون به روستاها، روستانشینان همچنان تمایلی برای ماندن در روستای آبا و اجدادی خود ندارند؟ دلایل متعددی می‌توان برای این پدیده عنوان کرد اما بی‌شک یکی از مهم‌ترین دلایل، توسعه روستایی بدون توجه به هویت بومی و محلی روستاهاست. وقتی برای توسعه یک روستا هویت محلی آن را دستخوش تغییر می‌کنیم دیگر نمی‌توان انتظار داشت روستاییان با همان شدت گذشته به روستای خود عرق و توجه داشته باشند. در گذشته بسیاری از اهالی روستاها نسبت به ساکن شدن حتی یک خانواده غریبه در روستای خود واکنش نشان می‌دادند و خانواده‌های تازه وارد مدت‌ها باید تلاش می‌کردند تا اهالی، آنها را از خود بدانند اما چنین احساس تعلقی مدت‌هاست که در بین اهالی روستاهای حریم ری از بین رفته است. اکنون جایگزین شدن جمعیت روستایی با اتباع بیگانه که اغلب آنها بدون مجوز وارد کشور شده‌اند خود مشکل دیگری است که به نظر می‌رسد مردم و حتی مسئولان هنوز به درستی متوجه عواقب آن نشده‌اند. این مشکل به‌خصوص در روستاهای حاشیه شهر بیشتر است. طوری که در بعضی از روستاهای حاشیه ری تعداد اتباع بیگانه بخش قابل توجهی از جمعیت روستا را تشکیل می‌دهد.
 نمونه روشن این ادعا روستای «مافتون» است که اکنون حتی یک ایرانی در آن زندگی نمی‌کند و همه ساکنانش را افغانستانی‌ها تشکیل می‌دهند. توجه بیش از حد به توسعه روستاها و تبدیل آنها به شهرهای کوچک و از بین بردن هویت اصلی روستا یا بی‌توجهی به نیازهای روستاییان و محروم کردن آنها از فن‌آوری‌های روز، هردو به یک اندازه خطرناک است. روستاها باید ضمن توسعه و بهره‌مندی از امکانات زندگی امروزی، هویت بومی خود را حفظ کنند. روستایی باید به روستای خود عرق داشته باشد. باید بداند که زمین کشاورزی‌اش هویت اوست و فروختن آن به غریبه‌هایی که اندیشه‌ای جز سودجویی ندارند در نهایت منجر به خشکاندن ریشه روستا خواهد شد. شاید اگر از ابتدا چنین نگاهی به موضوع توسعه روستایی داشتیم امروز شاهد تصرف روستاها توسط بساز و بفروش‌ها، صنایع آلاینده و اتباع بیگانه نبودیم.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code