منطقه 22

هرکه خطش خوب خلقش خوب‌تر

نویسنده: انسیه مجاوری
از همان روزهایی که مداد و خودکار به دست گرفت، خطش با دیگران متفاوت بود. برای همین وقتی در مدرسه قرار به نوشتن کلمات و چسباندنشان روی دیوار می‌شد، ناظم سراغ «فاطمه نعمتی» را می‌گرفت...
1396/09/14
  از همان روزهایی که مداد و خودکار به دست گرفت، خطش با دیگران متفاوت بود. برای همین وقتی در مدرسه قرار به نوشتن کلمات و چسباندنشان روی دیوار می‌شد، ناظم سراغ «فاطمه نعمتی» را می‌گرفت. دختری که دنبال آرزوهایش دوید و موفق شد مدرک پیشرفته نستعلیق با خودکار بگیرد، آن‌هم با نمره 18 و از مرکز معتبری به نام انجمن خوشنویسان تهران. بهانه برای گفت‌وگو با این دختر هنرمند بیشتر از تعداد انگشتان دست بود. اما موضوعی که باعث شد داستان دل سپردن به نستعلیق و قلم و دوات را از زبان فاطمه بشنویم، آموزش در سرای محله شریف و مهم‌تر از آن آموزش در «چیچکلو» روستایی دور افتاده و حاشیه‌ای در اسلامشهر بود. او معتقد است افرادی که خطی معمولی دارند، پس از یک‌سال آموزش خط تحریر با خودکار برای همیشه خوش‌خط می‌شوند. 

کاش هنر خوانده بودم
16 سال داشت که برای نخستین‌بار در کلاس خوشنویسی شرکت کرد. اما استرس کنکور و دغدغه‌های آن باعث شد هنری را که استعداد داشت، نیمه‌کاره رها کند. فاطمه نعمتی درباره آن روزها و سال‌های بعدش می‌گوید: «دو بار در کلاس ثبت‌نام کردم و هر دو بار کلاسم را نیمه‌کاره رها کردم. دانشگاه که قبول شدم، سرم به درس و کتاب گرم شد. اما سال‌ آخر دانشگاه به این نتیجه رسیدم که کاش به جای علوم انسانی در کنکور هنر شرکت کرده بودم. وقتی درسم تمام شد، حتی یک هفته هم صبر نکردم چراکه تصمیم گرفته بودم خوشنویس شوم. به فرهنگسرای نزدیک خانه رفتم و گفتم می‌خواهم در کلاس خوشنویسی ثبت‌نام کنم. خوب یادم مانده که یک ورق و خودکار مقابلم گذاشتند و گفتند این شعر را بنویس!‌»نعمتی ادامه می‌دهد: «وقتی شعر را روی کاغذ نوشتم، استاد گفت چه خط خوبی، لازم نیست وقتت را تلف کنی و خوشنویسی با خودکار یاد بگیری. خوشنویسی با قلم نی را شروع کن.» یک سال و نیم به همین منوال گذشت. عاشق صدای قلم نی روی کاغذ بودم، اما حسی در دلم می‌گفت استعدادم در خوشنویسی با خودکار است. برای همین در کنار خوشنویسی با قلم، چند کتاب خریدم که مخصوص خوشنویسی با خودکار بود. آن روزها انواع مختلف خوشنویسی با خودکار را در اینترنت جست‌وجو می‌کردم. ساعت‌ها به شعرهایی که با خط خوش و البته خودکار نوشته شده بود، زل می‌زدم و گاهی حتی از آنها برای سرمشق استفاده می‌کردم. تا اینکه روزی متوجه شدم، خوشنویسی با خودکار در سه سطح مقدماتی، متوسطه و پیشرفته در انجمن خوشنویسان تدریس می‌شود. بی معطلی ثبت‌نام کردم و پس از مدت کوتاهی، موفق شدم مدرک پیشرفته‌ خوشنویسی با خودکار را بگیرم، آن‌هم با نمره 18.»

شروع آموزش در «چیچکلو»
«آموزش را قبل از اینکه مدرکم مُهر و امضا شود، شروع کردم.» فاطمه نعمتی در این‌باره می‌گوید: «از خاله‌ام که در چیچکلو (روستایی در نزدیکی اسلامشهر) زندگی می‌کرد سراغ فرهنگسرای روستا را گرفتم. وقتی به مسئول فرهنگسرا گفتم می‌خواهم خوشنویسی با خودکار را به اهالی آموزش دهم و پول هم نمی‌خواهم، چند لحظه با تعجب نگاهم کرد و گفت هیچ وقت کلاس خوشنویسی در چیچکلو نداشتیم. چرا این تصمیم را گرفتید؟ گفتم به همان دلیلی که گفتید. چون کلاس خوشنویسی در چیچکلو نداشته‌اید. خوشنویسی هم مانند‌ساز زدن است. در‌ساز زدن باید انگشتانت نرم باشد و در خوشنویسی باید مچی نرم اما قوی داشته باشی. برای همین آموزشم را با روزنامه‌بازی شروع کردم.» با گفتن کلمه روزنامه بازی لبخند می‌زند و می‌گوید: «شیوه درست نوشتن حروفی مانند «ی، ن، ع» را به شاگردانم یاد دادم و از آنها خواستم این حروف را در اندازه‌‌های مختلف روی روزنامه بنویسند. نه یکبار و دوبار بلکه صدبار! با این روش مچ‌شان نرم اما قوی می‌شد.»

برنامه‌های روی میز
نعمتی باید چند هفته دیگر در آزمون انجمن خوشنویسان شرکت کند تا مدرک عالی خوشنویسی با قلم را بگیرد. می‌گوید: «بعد از موفقیت در این مرحله تصمیم دارم، هنر بخوانم. خوشنویسی رشته دانشگاهی ندارد اما سراغ رشته‌ای می‌روم که کامل‌کننده خوشنویسی‌ باشد. برنامه بعدی هم آموزش در سرای محله است. از محله شریف شروع می‌کنم و اگر محله‌های دیگر درخواست بدهند، حاضرم برای دانش‌آموزان و دانشجویان کلاس خط تحریری با خودکار برگزار کنم. در مدرسه سواد خواندن و نوشتن یاد می‌دهند، اما خوش‌خط بودن را نه! چند وقت پیش دختری که همسن خودم بود، به کلاس خوشنویسی روستای چیچکلو آمد. از او پرسیدم چرا به کلاس می‌آیی؟ جواب داد 3 سال است دانشجو شده‌ام اما بیشتر وقت‌ها استادها صدایم می‌کنند و می‌گویند خودت می‌توانی چیزهایی را که در برگه امتحان نوشته‌ای بخوانی؟ راستش را بخواهید گاهی خودم هم نمی‌توانم دست خط خودم را بخوانم.»

نسخه‌نویسی با خط خوش
«اینکه می‌گویند هر قدر باسوادتر بدخط‌‌‌تر را قبول ندارم! ‌» بانوی هم‌محله‌ای با اشاره به این موضوع خاطره‌ای از چند ماه پیش تعریف می‌کند: «در مطب دکتر نشسته بودم که منشی برگه‌ای مقابلم گذاشت و گفت این برگه را پر کنید تا در پرونده پزشکی شما بگذاریم. 5 نفری پیش از من در نوبت بودند و وقت کافی داشتم. برای همین آن برگه را با خط تحریری نوشتم. منشی که برگه را گرفت ذوق‌زده شد. همان لحظه برگه را پیش آقای دکتر برد و به من هم گفت بیا. آقای دکتر که انگار از مدت‌ها پیش دنبال کسی بود که از او سؤال‌هایی درباره انجمن خوشنویسان به‌ویژه خوشنویسی با خودکار بپرسد، اطلاعاتی در این‌باره از من گرفت و گفت دوست دارم نسخه‌هایم را با خط خوش بنویسم.»

خسته نمی‌شوم
عکس‌هایی را که در تلفن همراهش از کلاس درس گرفته نشان می‌دهد و می‌گوید: «بیشتر شاگردهایم پسربچه‌هایی هستند که برای فرار از مشق نوشتن، دفتر مشق‌شان را سیاه می‌کنند تا زودتر به بازی کردنشان برسند. برای همین روزهای نخست، به زور مادرشان در کلاس می‌نشستند، اما حالا پایه ثابت کلاس هستند. آموزش دادن به پسربچه‌ها سخت است. مثل این است که بخواهی دکتری را که سال‌ها با خط دکتری نسخه نوشته، خوش خط کنی. این کار را با تمام سختی‌هایش دوست دارم. هفته پیش، یاسین یکی از شاگردهایم گفت خانم معلم تو رو خدا کلاس‌ها را تمام نکنید. بابای من گفته خوشنویسی یاد بگیر تا وقتی بزرگ شدی تو هم مثل خانم معلم به بقیه خوشنویسی یاد بدهی! مگر می‌شود اینها را بشنوم و خستگی‌ راه طولانی و آموزش در جانم بماند؟»

کم خرج اما موفقیت آمیز!
فاطمه نعمتی درباره مزایا و اهمیت خوش خط بودن می‌گوید: «خوشنویسی با خودکار خرج زیادی ندارد. فقط دفتر می‌خواهد و خودکار. اما کسی که خط خوشی دارد، همیشه موفق است. موفق بودن صفتی است که پدرم به خوش خط بودن نسبت می‌دهد؛ چون نامه‌های اداری‌اش را که خطاب به شهرداری و اداره‌های دیگر تنظیم می‌کند، با خط خوش برایش می‌نویسم و از آنجا که کمتر نامه‌ای با خط تحریر نوشته می‌شود، جواب نامه پدرم به دستش می‌رسد. این موضوعات را گفتم تا به حمایت خانواده‌ام برسم. با اینکه سال‌ها زمانم را برای یادگرفتن خوشنویسی گذاشته‌ام و هنوز که هنوز است هیچ درآمدی از این هنر ندارم اما خانواده‌ام همیشه تشویقم کرده‌اند تا این روزها علاوه بر سرای محله و روستای چیچکلو در خانه به خواهر و دامادمان هم آموزش خط بدهم.»



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code