منطقه 3

یک طرح بومی و یک دنیا اثرگذاری

نویسنده: حمیدرضا بوجاریان
موسیقی را علاقه اصلی‌اش در زندگی می‌داند و هیج وقت دوست نداشت معمار شود...
1396/08/27
  موسیقی را علاقه اصلی‌اش در زندگی می‌داند و هیج وقت دوست نداشت معمار شود. «مهدی» وارد رشته معماری شد تا شاید تنها عنوان «مهندس» را با خود یدک بکشد. عنوانی که پدر جراحش دوست داشت او را با آن لفظ صدا کند و پسر هم برای اجابت درخواست پدر رشته مهندسی معماری را انتخاب کرد. انتخابی که نه خودش و نه حتی نزدیک‌ترین دوستانش هم فکر نمی‌کردند که در مدت زمان کوتاهی سبب شود نام «مهدی کامبوزیا» به‌عنوان یکی از معماران و طراح برتر سال 2015 در جشنواره‌های بین‌المللی سر زبان‌ها بیفتد. معمار جوان هم‌محله‌ای ما این روزها طرح‌های زیادی برای اجرا دارد، طرح‌هایی که در صورت اجرا می‌تواند منشأ تحولات زیادی در بافت‌های شهری منطقه شود. به بهانه فعالیت‌های او در منطقه، درباره طرح‌های برگزیده‌اش در جشنواره‌های بین‌المللی و برنامه‌های در دست اجرایش پرسیده‌ایم.

خانه‌هایی که باب میل ساکنان نبود
«‌تا چند سال قبل رسم نبود از آرشیتکت‌ها برای ساخت خانه یا آپارتمان استفاده شود. معمولاً افراد ثروتمند از معماران و طراحان برای ساخت خانه‌هایشان استفاده می‌کردند و کمتر شهروند دیگری حاضر بود برای این کار سرمایه‌گذاری کند و به قول معروف هزینه‌های ساخت خانه‌اش را بیشتر کند. در همان زمان کارفرمایی داشتم که سلیقه زیادی داشت. از من دعوت کرد که به کهریزک بروم و وضع زندگی مردم را بررسی کنم تا اشکالات ساختمان‌های ساخته شده آنجا را پیدا کنم.» تغییر در وضع ساختمان‌های ساخته شده و افزودن بناهایی به این ساختمان‌ها از سوی ساکنان، باعث ناهمگون شدن سیمای بصری محله‌ها شده بود. کامبوزیا دلایل این اتفاق را شناسایی کرد: «اهالی این محدوده دوست نداشتند خانه‌هایشان از بیرون دید داشته باشد. بسیاری از خانه‌ها به دلیل نوع نگاه افراد، پنجره نورگیر نداشت. این موضوع سبب شد به این فکر بیفتم تا خانه‌هایی بسازم که هم مدرن باشد، هم نیازهای ساکنان را تأمین کند و هم منطبق با فرهنگ ساکنان باشد.»

اثر‌گذاری بر بافت محله با یک ملک
«وقتی قرار شد ایده‌ام را عملیاتی کنم و کار ساخت خانه شروع شود، واحدی را در اختیارم گذاشتند که مالک 2 طبقه‌اش را زده بود و کارم حسابی سخت شد. ناچار کار را از قسمت شمالی شروع کردم و با جابه‌جایی و اصلاح اتاق‌ها و آشپزخانه سعی کردم فرم جدیدی به خانه بدهم. همه این کارها را بدون هزینه انجام دادم چون مالک توانایی خرید چیزی خارج از هزینه‌هایی که پیش‌بینی کرده بود را نداشت. می‌دانستم اتباع افغانی و بنگلادشی‌هایی که در کهریزک بودند نخستین مشتریان خانه هستند بنابراین سعی کردم بهترین فضا را که متناسب با فرهنگ این مردم بود برایشان ایجاد کنم.» وقتی خشت خشت بنای خانه گذاشته می‌شد، مهدی در این فکر بود که طرح خانه‌ای که با شور و اشتیاق آن را کشیده بود چه آخر و عاقبتی پیدا می‌کند: «آجرهای قهوه‌ای شیک را طوری طراحی کرده بودم که جایی بنشینند که راه ورود هوا به داخل تراس‌ها وجود داشته باشد. با این کار هم نور و هم هوا به خانه می‌رسید و از بیرون به داخل خانه دید نداشت. علاوه بر این فضای زائد در خانه‌ها وجود نداشت و از حداقل فضا، کمدهای دیواری زیادی ساختم. وقتی کار به سرانجام رسید، ملکی که طراحی و اجرا کرده بودم تبدیل شد به نماد محله. الان چند سال از ساخت طرح می‌گذرد و مالکان ساختمان‌های دیگر با بهره‌گرفتن از نما و طراحی انجام شده خانه‌هایشان را می‌سازند. این یعنی تأثیرگذاری که از ابتدا در محله دنبالش بودم.»

وقتی نمونه شد
وقتی کامبوزیا می‌خواست طرحش را اجرا کند به این فکر افتاد از نظر کارشناسان و استادان این رشته استفاده کند. برای همین هم طرحش را به چند تن از دوستان نامدارش که در این رشته یک سر و گردن بالاتر از دیگران بودند نشان داد. نظرات اصلاحی آنان را گرفت و با تشویق هم‌صنفی‌هایش کار را اجرا کرد. با پایان کار، کم‌کم خبر اجرای طرح میان همکاران کامبوزیا دهان به دهان چرخید و نگاه کارشناسان معماری و طراحان را از آن سوی آب‌ها به سوی او جلب کرد: «بعد از اجرای طرح، افراد زیادی تماس گرفتند و خواستار این شدند که طراحی‌ام را در مسابقات آسیایی انجمن طراحان شرکت بدهم. چون در ساخت طرح از متریال‌های مناسب و البته ارزان استفاده کرده بودم و هزینه ساخت تقریباً به نصف کاهش یافته بود وارد بخش مسابقه شد. در مدت کوتاهی، طراحی انجام شده به‌عنوان طرح برگزیده بخش مسکونی جایزه معماری آسیا در سال 2015 را کسب کرد. بعد از آن در اغلب مسابقات معماری دیگر هم صاحب عنوان شدم.» اجرای طرحی موفق در معماری که اسم و رسمی پیدا کرده بود سبب شد معماران و طراحان دیگر کم‌کم به این فکر بیفتند که آنها هم در اجرای طرح‌های مشابه در نقاط محروم و جنوب شهر مشارکت کنند: «شاید باور نکنید وقتی جایزه طراحی را برای طرحی در جنوب شهر کسب کردم، همکاران زیادی مجاب شدند در نقاط محروم طرح‌های معماری اجرا کنند. این روزها معماران و طراحان زیادی هستند که در قالب فعالیت‌های خیرخواهانه و حتی تبلیغاتی، در نقاط دور و نزدیک مشغول اجرای طرح‌های شهرسازی هستند. خوشحالم که همکاران به این نتیجه رسیده‌اند که هنرشان را در این عرصه به کار گرفته و برای بهبود سیمای شهری تلاش ‌کنند.»

ارزش افزوده بیشتر با یک کار ساده
«برخی فکر می‌کنند اگر از معمار و طراح برای ساخت ملک خود استفاده کنند ممکن است ضرر کنند. این حرف درست نیست. هم معمار و هم مالک باید سود کنند و در نهایت خریدار نهایی ملک هم باید از حضور و سکونت در خانه‌ای که آن را خریده، احساس رضایت کند. همه اینها در شرایطی رخ می‌دهد که خانه هم از درون و هم از منظرشهری زیبا باشد. در چنین شرایطی ارزشی که ملک پیدا می‌کند بسیار زیاد است و نمی‌توان این ارزش را با رقم و عدد تعیین کرد.» کامبوزیا حرفش را این‌طور ادامه می‌دهد: «این شرایط تنها با همکاری میان سازنده ملک و طراح قابل تحقق است و نباید از هزینه اندکی که به قیمت تمام شده ملک اضافه می‌شود ترسید. خانه‌های زیادی در منطقه هستند که با وجود سن کمشان به دلیل بی‌توجهی به استانداردهای شهرسازی فرسوده شده و قابل سکونت نیستند. پلکانی بودن خانه‌های منطقه را باید با الگوسازی نوسازی کرد و اگر این الگو درست اجرا شود آن زمان همه مردم و مسئولان سود می‌برند به شرط اینکه اجازه داده شود، الگوی مناسبی برای نوسازی خانه‌ها طراحی و اجرا شود. با این کار ارزش افزوده زیادی برای املاک منطقه ایجاد می‌شود و منافع همه تأمین خواهد شد.»



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code