منطقه 5

فاجعه‌ای به نام کتاب نخوانی و نقش محله‌ها

نویسنده: پوریا دیدار/ دبیر منطقه 5
هر سال با فرارسیدن هفته کتاب به جای تبدیل این هفته به یک فرصت مناسب برای کتابخوان‌ها و برگزاری نشست‌های تولیدکنندگان کتاب و تبادل نظر درباره کتاب‌های منتشر شده، یادآور فاجعه‌ای می‌شود که جز ایجاد نگرانی دستاورد دیگری برای اعضای این صنف ندارد...
1396/08/22
هر سال با فرارسیدن هفته کتاب به جای تبدیل این هفته به یک فرصت مناسب برای کتابخوان‌ها و برگزاری نشست‌های تولیدکنندگان کتاب و تبادل نظر درباره کتاب‌های منتشر شده، یادآور فاجعه‌ای می‌شود که جز ایجاد نگرانی دستاورد دیگری برای اعضای این صنف ندارد. آمارها نشان می‌دهد که سرانه کتابخوانی در کشور ما بسیار پایین‌تر از آن چیزی است که حتی تصور می‌شود. آماری که باعث شده تا بسیاری از ناشران و کتابفروشان به تعطیلی و تغییر کاربری روی بیاورند. برای دریافتن عمق فاجعه نیاز به زیاده‌گویی نیست زیرا اگر تیراژ کتاب‌های منتشر شده امروزی با جمعیت 80 میلیون نفری را با تیراژ کتاب‌ها در دهه 60 با جمعیتی تقریباً نصف امروز مقایسه کنیم در خواهیم یافت که فاجعه از آنچه دیده می‌شود نزدیک‌تر است.
تیراژ کتاب در دهه60 با حدود تقریبی 6هزار جلد، امروزه به 100جلد رسیده است. این وضع البته دلایل بسیاری دارد که پرداختن به آن از حوصله این یادداشت خارج است اما به نظر می‌رسد 2عامل گرانی کتاب و مشغله‌های زیاد مردم در طول روز در کسب این رکورد مؤثر بوده است. اگر مشغله‌های مردمی در طول روز که به دلیل مسائل اقتصادی تمایل به کتاب و کتابخوانی را از بین می‌برد و به این منجر می‌شود که افراد عملاً موضوع و مسائل فرهنگی را به حاشیه زندگی خود برانند (این موضوع نه تنها کتابخوانی، که دیگر حوزه‌های فرهنگی همچون تئاتر، سینما، نمایشگاه‌گردی را هم تحت تأثیر قرار داده است) اما گرانی کتاب قابل حل است زیرا مثلاً می‌توان با اهمیت بخشیدن به سیستم امانات کتاب از کتابخانه‌های عمومی این معضل را جبران کرد.
در این زمینه نقش محله‌ها و مراکز فرهنگی محله‌ها بسیار مؤثر است. مثلاً می‌توان با راهکارهایی همچون تبادل کتاب، ارزش و غنای کتابخانه‌ها را افزایش داد و با توسعه کتابخانه‌ها در هر محله فضای کتابخوانی را بیشتر در دسترس قرار داد. همچنین لازم است برای به‌روزرسانی کتابخانه‌ها منطبق با نیازهای کاربران، سیستمی مشارکت جویانه ایجاد کرد تا با درخواست اهالی و کاربران کتاب‌های تازه منتشر شده، غنای کتابخانه‌ها افزایش یابد و به روز باشد. بی‌شک همین مراکز می‌تواند با جذب ناشران و نویسندگان و مترجمان در معرفی کتاب‌های آنان فضایی دو سویه ایجاد کند و در برنامه‌های رونمایی از کتاب ضمن به انجام رساندن رسالت فرهنگی خود، امکانی برای حمایت از آنان فراهم کند، حمایتی سالم و شفاف که می‌تواند برای کاهش عمق فاجعه کتاب نخوانی مؤثر باشد.
پوریا دیدار



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code