منطقه 9

خشت خشت مسجد را اهالی گذاشتند

نویسنده: هوشنگ صدفی
کمترکسی از نسل جوان محله شهید دستغیب، روایت مسجد امام جعفر صادق(ع) را می‌داند که چطور این مکان مذهبی در این محله ساخته شد...
1396/03/27
  کمترکسی از نسل جوان محله شهید دستغیب، روایت مسجد امام جعفر صادق(ع) را می‌داند که چطور این مکان مذهبی در این محله ساخته شد چون اغلب جوانان قدیمی این محله به دیار باقی شتافته‌اند یا در روزگار پیری، خاطرات خوش ساخت این مسجد را آن چنان به یاد ندارند، اما قصه ساخت مسجدی روی خرابه‌های گاوداری حاج «لطیف محب‌علی» شنیدنی است. با پرس‌وجو دریافتیم هنوز تعدادی از نوجوانان دهه40این محله که از روزگار پرشور و شوق ساخت تنها مسجد محله دستغیب، خاطرات فراموش نشدنی دارند، در این محله زندگی می‌کنند. با حاج «حسن اخوان» متولی مسجد امام جعفر صادق(ع) و حجت‌الاسلام «مهدی شهسواری» امام جماعت و برخی نمازگزاران، گفت‌وگویی درباره تاریخچه ساخت این مسجد انجام داده‌ایم که خواندنی است.

حاج لطیف بانی ساخت مسجد شد
پرنده یاکریم درست درگوشه تابلو مسجدامام جعفر صادق(ع) لانه کرده و خیال پرواز ندارد. نام حاج «لطیف محب‌علی» از لابه‌لای لانه و حروف درشت تابلو مسجد در گوشه سمت چپ نمایان است. «علی‌اصغر شریفی» کاسب میانسال محله با اشاره به سابقه زندگی 55 ساله خود در محله دستغیب می‌گوید: «بانی ساخت مسجد امام جعفر صادق(ع)، حاج لطیف بود. او در این محله گاوداری داشت. بعد از تقاضای اهالی محله و به‌خصوص برخی ریش‌سفیدان از جمله حاج «حسن اخوان» و پدر مرحومم «کرمعلی شریفی» نهایتاً ملک خود را برای ساخت مسجد وقف کرد. درست روبه‌روی مسجد، برکه‌ای بود که ‌آب باران و پساب‌های محله در ‌آن جمع می‌شد. در آن زمان در محله ما یک هیئت هفتگی با حضور معتمدان محله از جمله حاج حسن اخوان و برخی بزرگان محله در خانه اعضا برگزار می‌شد و اغلب شب‌های جمعه اهالی متدین محله دور هم جمع می‌شدند و با قرائت قرآن و سپس مدیحه‌سرایی به عزاداری برای ائمه اطهار(ع)، می‌پرداختند. همان اوایل دهه 40 حاج لطیف، محل گاوداری را به حاج حسن اخوان تحویل داد، اما با این شرط که متولی مسجد باشد.»

حمایت اندک، ولی تأثیرگذار اهالی
 «یدالله خدادادگان» میوه‌فروش قدیمی محله نیز درباره ساخت مسجد و حمایت اهالی می‌گوید: «خدابیامرز حاج لطیف فرزندی نداشت، اما زمین دامداری را برای خیرات و مبرات به حاج حسن اخوان داد تا در این محله مسجد بسازد. اهالی محله دستغیب با اینکه توان مالی زیادی نداشتند، با کمک‌های 5 و 10ریالی آنها در دهه 40، همین مسجدامام جعفر صادق(ع) ساخته شد. بعدها نیز بخشی ازخانه مرحوم احمدی را با حمایت اهالی محله خریدیم و به محوطه مسجد اضافه کردیم. بی‌گمان همین مبلغ اندک اهالی نقش تعیین‌کننده‌ای در ساخت مسجد داشت.»«مرتضی قلی‌نژاد» از نمازگزاران مسجد، حدود 50 سالی است که در این محله زندگی می‌کند. او می‌گوید: «بعد از ساخت اولیه مسجد در دهه40 با واگذاری زمین گاوداری به حاج حسن اخوان، کلنگ ساخت این مسجد زده شد. بعدها با حمایت مالی مردم دردهه 80 منزل مرحوم حاج صفر احمدی به صحن مسجد اضافه شد. اغلب، شب‌های چهارشنبه با کمک‌های مردم وجوهات اندکی جمع‌آوری می‌شود. این وجوهات اندک برکت دارد. خوشبختانه متولیان مسجد در مراحل ساخت و توسعه‌ آن مشارکت جدی دارند. نباید این نکته را فراموش کرد که امام جماعت این مسجد در جذب و هدایت جوانان محله تأثیرگذار بوده است.»

مکانی برای هیئت هفتگی
منتظرم تا با حاج «حسن اخوان» متولی مسجدگفت‌وگو کنم‌. مرد میانسالی، پیرمرد خوشرویی را با ویلچر وارد مسجد می‌کند؛ پیرمردی سفید رو با کلاه پوستین. همان جلو در مسجد سلام و علیکی کرده و ماجرای ساخت مسجد را می‌پرسم. حاج حسن اخوان از خاطره واگذاری مسجد می‌گوید: «شغلم بنایی و معماری است. از دهه30 در محله شهید دستغیب هیئت هفتگی به نام امام جعفر صادق(ع) با افراد متدینی برپا کردیم که اغلب‌آنها در قید حیات نیستند. آن موقع به‌عنوان ناظم هیئت با دوستان پیگیر شدیم که جایی برای هیئت اختصاص دهیم. در محله دستغیب (منوچهری سابق) گاوداری و زمین‌های کشت و زرع زیاد بود که در آنها گندم‌، نخود و باقالی می‌کاشتند. روزی با مرحوم «کرمعلی شریفی» برای پیگیری واگذاری زمین مسجد قرار بود جایی برویم، ولی دیر شد. مرحوم حاجی لطیف، مقابل منزلش نشسته بود و با دوستم صحبت می‌کرد. خدابیامرز شریفی به ایشان گفت: «این گاوداری را برای ساخت مسجد بدهید.‌» حاج لطیف هم به من گفت: «برای ساخت مسجد شرط دارم و آن این است تا زمانی که زنده‌اید متولی آن خودتان و بعد از آن فرزندتان باشد.»

نخستین امام جماعت مسجد
سر ظهر است و صدای اذان از بلندگوهای مسجد شنیده می‌شود. اهالی محله کم‌کم وارد محوطه مسجد می‌شوند. امام جماعت مسجد‌، حجت‌الاسلام «مهدی شهسواری» از راه می‌رسد و مشغول اقامه نماز می‌شود. بعد از اتمام نماز و سخنرانی، امام جماعت مسجد می‌گوید: «این مسجد در 2مرحله ساخته شد و توسعه یافت. در مرحله اول بعد از وقف زمین توسط مرحوم حاجی «لطیف» هیئت متوسلین به 14معصوم(ع) با هدایت حاج حسن اخوان به‌عنوان متولی مسجد‌، حاج علی‌اکبر عزآبادی، حاج کرمعلی شریفی، حسن کریمی، اوستا حسن بنا، اوستا احمد سلیمانی وحاج آقا واحدی و اهالی متدین محله از طریق جمع‌آوری کمک‌های مردمی ساخت مسجد را آغاز کردند. مردم محله شهید دستغیب با اینکه بضاعت مالی خوبی نداشتند، اما هرکسی بنا به توان مالی در ساخت این مسجد مشارکت کردند. بعد از ساخت مسجد، به دعوت هیئت امنا و اهالی محله، پدرم حجت‌الاسلام «صفرعلی شهسواری» به‌عنوان نخستین امام جماعت مسجد ازسال 1341 تا 1391عهده‌دار تبلیغ دینی این مسجد شد. بعداز ساخت مسجد، یک ماه طول کشید تا حصیری برای محوطه مسجد بافته شود. بعد از آن نخستین نمازجماعت ظهر و عصر به پیشنمازی ایشان اقامه شد. هنوز پدرم عهده‌دار امام جماعت مسجد است و من صرفاً به‌عنوان امام جماعت موقت برای تبلیغ معارف دینی در خدمت اهالی محله هستم.» مرحله دوم ساخت این مسجد به چند سال پیش برمی‌گردد که زمین پشت مسجد با کمک اهالی خریداری و به مساحت آن اضافه شد.

فعالیت‌های پرشمار در تنها مسجد محله
حجت‌الاسلام «مهدی شهسواری» درباره برنامه‌های فرهنگی مسجد امام جعفر صادق(ع) می‌گوید: «در طول هفته آموزش قرائت قرآن، احکام، احادیث و شناخت سیره پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) به مخاطبان ارائه می‌شود. برپایی دعای توسل، دعای کمیل، تلاوت آیات قرآن در قالب برنامه «تلاوت نور» از دیگر فعالیت‌های فرهنگی و دینی این مسجد است. دیدار با اهالی، به‌خصوص اشخاصی که فرصت حضور در مسجد را ندارند، به همراه معتمدان و امام جماعت، عیادت از بیماران و دیدار با خانواده‌های داغدار از دیگر کارهای این مسجد است. این سنت حسنه سال‌هاست در این محله انجام می‌شود.» امام جماعت مسجد درباره سایر فعالیت‌ها می‌گوید: «دیدار ازخانواده معظم شهدا، برگزاری مناسبت‌های مذهبی و ملی، برپایی برنامه‌های دهه فاطمیه طی 30سال اخیر با حضور مداحان و سخنرانان از جمله فعالیت‌های دینی و فرهنگی است که اغلب با توزیع نذورات برای هزار تا 1500 نفر از اهالی محله همراه است. در طی این سال‌ها به همراه واحد بسیج مسجد برنامه حلقه‌های صالحین و موضوعات عبادی و سیاسی را پیگیر هستیم. خواهران بسیجی، فعالیت‌های خوبی از قبیل برگزاری محفل قرآنی، کلاس‌های آموزشی و تربیتی برای خانواده‌ها دارند. همچنین در مناسبت‌های محرم، صفر و ماه رمضان برنامه‌های متنوعی اجرا می‌شود. یکی از برنامه‌های به یاد ماندنی ماه رمضان، حضور رزمندگان و بسیجیان مسجد بر مزار شهدای محله در بهشت زهرا(س) و قرائت فاتحه، خاطره‌گویی و برپایی سفره افطاری در کنار مزار غیورمردان این مرز و بوم است.»

کار صلواتی در زمین اهدایی
شریفی با اشاره به خاطران دوران نوجوانی می‌گوید: «هریک از اهالی محله تلاش می‌کردند تا در ساخت مسجد نوساز سهمی داشته باشند. برخی با اهدای مبلغی ناچیز در این‌‌‌ آبادانی سهیم شدند. من و «حسن بیادی» از اعضای سابق شورای شهرتهران‌، نوجوان بودیم و با کمک هم با فرغون خاک‌ گاوداری را به سمت برکه حمل می‌کردیم. مشارکت در ساخت مسجد شور و شوقی دیگر به محله داده بود. اهالی محل دلی و صلواتی در این مسجد کار کردند. بعد از ساخت بنای مسجد‌، نخستین امام جماعت مسجد، حجت‌الاسلام «صفرعلی شهسواری» توسط اهل محله انتخاب شد. شهسواری قریب نیم قرن در این مسجد به تبلیغ دین و تفسیر احکام اسلامی برای جوانان و اهالی محل پرداخت. در طول این سال‌ها برای تربیت دینی جوانان و تبلیغ معارف اسلامی در محله زحمات زیادی متقبل شد. شاید نتوان در این فرصت نقش او را در محله و مسجد ترسیم کرد. حضور در جبهه‌های جنگ تحمیلی، حضور در مراسم و مناسبت‌های مذهبی و ملی، تشویق مردم به معارف دینی، دیدار با خانواده شهدا، مجروحان جنگ تحمیلی و سایر فعالیت‌های فرهنگی ومعنوی را بدون چشمداشت در طول این سال‌ها عهده‌دار بود. اهالی محله چند سال پیش با برپایی مراسم نکوداشتی در سالن حج و زیارت، از معلم اخلاق و مهربانی، حاج آقا شهسواری، به شکل پسندیده‌ای با حضور علما، معتمدان محله و مسئولان کشوری تقدیر کردند.»

مشارکت در آبادانی مسجد توصیه اسلام
 امام جماعت مسجد امام جعفر صادق(ع) درباره مشارکت مردم در ساخت و‌‌‌‌ آبادانی مساجد می‌گوید: «بعد از انقلاب اسلامی در افکار عمومی این‌طور جا افتاده که چون حکومت اسلامی است بنابراین هزینه‌های مسجد را دولت پرداخت می‌کند، اما این‌طور نیست و همه منابع مالی مسجد در طول سال‌ها برعهده اهالی محله بوده و هر از چند گاهی، در مناسبت‌ها، شهرداری منطقه کمک‌هایی اهدا کرده است. شاید یکی از دلایل مشارکت مردم در ساخت و تعمیر مساجد، تبلیغ کم علما است چراکه در دین اسلام، سفارش جدی برای عمران و‌‌‌ آبادانی مساجد شده است. ساخت مساجد باعث توسعه معارف دینی در محله‌ها و رشد فکری جوانان می‌شود و این عمل خیر باعث صدقه جاریه در جامعه است.» حجت‌الاسلام مهدی شهسواری با اشاره به ارتباط امام جماعت با جوانان محله می‌گوید: «خوشبختانه اهالی محله دستغیب باوجود بضاعت مالی اندک در این سال‌ها نشان داده‌اند، هیچ‌وقت از کمک و شرکت در برنامه‌های مسجد غافل نبوده‌اند. کمک‌های اندک، اما تأثیر‌گذار آنها همیشه باعث قوت قلب متولیان مسجد است، مردم می‌دانند کمک‌های معنوی و مادی درخیر و برکت این مسجد مؤثر بوده است، از سویی تلاش‌های امام جماعت پیشکسوت مسجد در تربیت جوانان متدین و علاقه‌مند به آرمان‌های انقلاب اسلامی باعث شده تا نوجوانان و جوانان هیچ‌گاه ارتباط خود را با این مسجد قطع نکنند. این محله 55شهید در راه انقلاب و آرمان‌های جمهوری اسلامی تقدیم کرده است.»

آموزش صلواتی
 چند نوجوان دورجوانی حلقه زده و مشغول قرائت قرآن هستند. «رضا جلالی» مربی قرآن یکی از همان جوانانی است که در مکتب مسجد امام جعفر صادق(ع) تربیت شده است. او درباره برپایی جلسات قرآنی نوجوانان می‌گوید: «معمولاً در ماه مبارک رمضان حدود 30نفر از نوجوانان و جوانان محله برای آموزش قرائت قرآن و تجوید در مسجد حضور دارند. هرساله هم این جلسات قرآنی برگزار می‌شود. من دانشجوی رشته حقوق هستم و پیش از این استادانی چون حاج‌آقا واحدی و حاج آقا کرامتی متولی برپایی این جلسات معنوی در مسجد بودند. معمولاً این نوع آموزش‌ها صلواتی است.»



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code